حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى

74

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )

لشكريان شامى يزيد پس از تسخير مدينه بمكّه رهسپار شدند تا فتنهء عبد اللّه بن زبير را نيز دفع كنند . امّا عبد اللّه راه مكّه را برايشان بست و سپاهيان يزيد پس از چهل روز محاصرهء آنشهر و باريدن سنگ بر خانهء كعبه و سوختن قسمتى از آن بتسخير آنجا توفيق نيافتند و چون خبر مرگ يزيد در اين اثنا رسيد دست از حصار آنجا برداشته بشام برگشتند . واقعهء مرج راهط و خلافت آل مروان پس از يزيد پسرش معاويهء ثانى بخلافت رسيد ليكن او مردى سليم النفس و باانصاف بود پس از ششماه از اين مقام استعفا كرد و گفت كه چون من كسى نظير عمر بن الخطاب و اهل شورى نمىشناسم كه شما را ببيعت او بخوانم و خود نيز لايق اين امر نيستم كناره ميكنم تا هر كه را صالح ميدانيد بخلافت اختيار نمائيد . معاويهء ثانى اندكى پس از كناره‌گيرى مرد . مردم مكّه پس از مرگ معاويهء ثانى با عبد اللّه بن زبير بخلافت بيعت كردند حتى قسمتى از بنى اميه و مروان بن الحكم عامل مدينه هم مايل بقبول بيعت عبد اللّه شدند اما عبد اللّه از بىتدبيرى و بر اثر شدّت كينه‌اى كه نسبت ببنى اميه داشت دعوت ايشان را نپذيرفت . مروان از ترس با بنى اميه بشام گريخت و عبد اللّه زياد نيز بصره را رها كرده راه شام پيش گرفت و به اين ترتيب به سهولت عراق و حجاز و يمن و مصر و شام خلافت عبد اللّه بن زبير را تصديق نمودند . مروان بن الحكم در شام بنى اميه را گرد خود جمع آورد و ايشان با او بخلافت دست بيعت دادند ليكن عدّه‌اى از سپاهيان با ضحّاك بن قيس عامل زبير بر شام ساختند و زيربار خلافت مروان نرفتند . امويان و طرفداران زبير در محل مرج راهط در غوطهء دمشق در سال 64 جنگى بزرگ كردند و فتح نصيب سپاهيان مروان و بنى اميه شد . مروان بلافاصله بدمشق آمد و در قصر معاويه منزل گرفت و مردم با او بخلافت بيعت كردند سپس بقيهء نواحى شام و مصر را هم تحت حكم خود آورد و مؤسس سلسله‌اى شد كه بنام آل مروان يعنى شعبهء دوّم بنى اميه از 64 تا 132 خلافت كرده‌اند .