حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
39
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
در سال ششم هجرى رسما بين مسلمين و كفّار قريش عهدنامه بسته شد و قرار گذاشتند كه در مدّت ده سال بين طرفين جنگ متروك بماند و هيچيك از دو طرف مزاحم كسى كه بخواهد در عهد و بيعت يك طرف وارد گردد نشوند . اين معاهده را جمعى از صحابهء حضرت رسول و عدّهاى از رؤساى قريش امضا كردند . از سال چهارم تا هشتم هجرى يعنى از واقعهء خندق تا فتح مكّه بدست مسلمين پيغمبر چند غزوهء ديگر با كفار و يهود كرده كه مشهورترين آنها غزوهء خيبر است در نيمهء محرّم سال هفتم . در غزوهء خيبر مسلمين با يهود چند جنگ سخت كرده و عدّهاى از قلعههاى محكم ايشانرا تسخير نمودهاند و از ايشان غنايم و اسراى بسيار گرفته و بعضى از رؤساى آن طايفه را كشتهاند از جمله مرحب خيبرى است كه بدست علىّ بن ابيطالب بقتل رسيده . در اين غزوه مسلمين به علت عنادى كه مخصوصا نسبت بيهود داشتهاند با اين طايفه ببيرحمى بسيار معامله كرده و جمع كثيرى از ايشانرا بسفاكى تمام از دم تيغ گذراندهاند . در سال هفتم هجرى حضرت رسول با اينكه هنوز قريش و ساير قبايل عربستانرا مطيع خود نساخته و مكّه و بلاد ديگر عرب را مسخر نكرده بود چند تن فرستاده پيش پادشاهان و امراى خارج عربستان روانه داشت و ايشانرا باسلام و بگرويدن بخداى محمّد و رسول او خواند از آن جمله كسى را پيش خسرو پرويز پادشاه ساسانى ايران فرستاد و نمايندگانى را نيز نزد امپراطور روم شرقى و حكمران مصر و نجاشى حبشه و امير غساسنه و امير بحرين و يمامه به همين عنوان مأمور كرد . خسرو پرويز دعوت پيغمبر اسلام را كه بر پارهء استخوانى نوشته شده بود بدور افگند و بمرزبان ايرانى يمن دستور داد كه درصدد دستگيرى حضرت رسول برآيد . پادشاهان و امراى ديگر بعضى اسلام آوردند و بعضى ديگر جوابى مناسب و مؤدّب بنامهء پيغمبر عرب دادند . فتح مكّه در سال هشتم هجرت در اوايل سال هشتم هجرت دو تن از بزرگان قريش كه تا اين تاريخ در مخالفت با اسلام پايدار مانده و در جنگهاى بر ضدّ مسلمين