حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
40
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
نيز دخالتهاى مهمّ كرده بودند يعنى خالد بن وليد و عمرو بن العاص بدين اسلام گرويدند و مسلمين از اين بابت بسيار مسرور شدند چه اين دو تن هر دو در ميان قريش مقامى جليل داشتند و چنان كه از وقايع بعد معلوم خواهد شد نسبت باسلام مصدر خدمات شايان شدند در جمادى الاولى سال هشت حضرت رسول سه هزار نفر از مسلمين را بحدود شام كه جزء متصرّفات دولت روم شرقى و تحت ادارهء اعراب عيسوى بود بجهاد فرستاد سپاهيان رومى و عرب عيسوى مسلمين را در محلّ مؤته شكست دادند و جعفر بن ابيطالب با چند تن ديگر از سران اسلام كشته شدند و خالد بن الوليد بقيّة السّيف منهزمين را بمدينه برگرداند . در ايامى كه مسلمين با روميان در مؤته مىجنگيدند بين دو قبيله از قبايل عرب كه يكى تحت حمايت مسلمين و ديگرى در بيعت قريش بودند نزاع درگرفت . قريش بطرفدارى از ياران خود برخاستند و در نتيجه عهدى را كه در سال ششم با مسلمين بسته بودند نقض كردند . ابو سفيان چون ميدانست كه مسلمين از اين پيشآمد براى قلع ريشهء كفار قريش استفاده خواهند كرد شخصا بمدينه آمد تا عهد شكسته را برقرار سازد ليكن مسلمين كه پى بهانه براى حملهء بمكّه و بيرون آوردن آن از كف قريش مىگشتند زيربار تجديد عهد نرفتند و ابو سفيان بدون حصول نتيجه بمكّه برگشت حضرت رسول فرمان تجهيز داد و غرضش اين بود كه ناگهانى بر مكّه بتازد و قريش را غافلگير كند اما قريش بموقع از قصد مسلمين آگاه شدند و بتهيّهء وسايل مدافعه پرداختند . پيغمبر اسلام با قريب 000 ر 10 نفر از مهاجر و انصار و ساير قبايل عرب در دهم رمضان سال هشتم از مدينه رهسپار مكّه شد و به اطراف آن شهر فرود آمد . در رسيدن مسلمين به مكه ابو سفيان از ترس جان بلشكر اسلام آمده خواهى نخواهى ايمان آورد و به همين علت قريش از مقاومت مأيوس شدند و مكه در دهم رمضان سال هشتم تقريبا بدون جنگ بچنگ مسلمين افتاد .