حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
11
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
تقسيمات عربستان يونانيان قديم عربستان را از لحاظ وضع آب و هوا و حاصلخيزى بسه قسمت تقسيم مىكردند : 1 - عربستان سعيد يعنى قسمت يمن و ناحيهء مجاور عدن و باب المندب كه به علت نزديكى به دريا و منطقهء حارّهء مرطوب از ساير قسمتهاى عربستان حاصلخيزتر است و به علت وقوع بر سر راههاى تجارتى برّى و بحرى ، ما بين جزيرة العرب و افريقا و هندوستان از قديم بآبادى و كثرت نعمت مشهور بوده مخصوصا قهوه و عطريات و بعضى از انواع پارچههاى آن اشتهارى بسزا داشته است . 2 - عربستان سنگلاخ يعنى ناحيهء مجاور ريگزار بادية الشام و شبه جزيرهء سينا كه آن هم با وجود خشكى و بىآبى چون بر سر راه شام و عربستان و مصر واقع بوده فى الجمله اهميتى در تاريخ پيدا كرده است و بعضى آباديها و منازل كاروانى داشته . 3 - عربستان بيابان يعنى قسمت داخلى جزيرة العرب كه از وجود هرگونه آبادى محروم و سراسر آن محل سير اعراب باديهنشين است فقط گاهى در كنار چشمههاى داخلى آن واحاتى ديده مىشود . اما خود عرب سرزمين خويش را از لحاظ ارتفاع به دو قسمت مميزّ منقسم ميساختند : آن باريكه از خشكى را كه بين بحر قلزم و رشته جبال كمارتفاعى در مشرق راقعست نظر بنشيب تند دامنهء كوه غور ميخواندند كه بمعنى زمين گود است . در مقابل آن ناحيهء بسيار وسيعى را كه در مغرب اين كوه و خليج فارس و بحر عمان و بادية الشام قرار دارد به علت زيادى ارتفاع نجد مىگفتند و نجد تقريبا عربستان بيابان يونانيها و مسكن باديهنشينان و صحراگردان عربست . نجد پيش عرب داراى تقسيماتى چند بوده ، قسمت شمالى آن را كه دشت وسيعى است خالى از هر گونه آبادى و جمعيت ربع الخالى ميناميدند و قسمت جنوبى را