جنگ با روم شرقي - چنان كه مورّخين يونانى نوشته‌اند جهت اين جنگ آزار مسيحيان مقيم ايران بود كه از تعصّب مغها فرار كرده بممالك بيزانس ميرفتند بهرام استرداد آنها را خواست و تئودوس چون ميدانست كه مورد عقوبت سخت واقع خواهند شد از پس دادن آنها دست بازداشت بهرام حكم كرد كارگران رومى را در معادن طلا و نقره ايران حبس و اموال آنها را در خاك ايران توقيف كردند بر اثر اين اقدام كدورت بالا گرفت و منتهى بجنگ شد مهر نرسى كه از نجباى درجه اول ايران بود و نسب خود را به ويشتاسب پدر داريوش بزرگ مىرساند در نزديكى نصيبين جنگى با لشگر بيزانس نمود ولى بهره‌مندى نيافت پس از آن بهرام بكمك نصيبين شتافت و همين كه سردار رومي از قضيّه مطلع شد تمام اسباب و ادوات محاصره را سوزانيده به خاك روم عقب نشست بهرام تئودوسيوپوليس را كه حالا معروف بارز روم است محاصره كرد « 1 » ولي به تسخير آن موفق نشد سال بعد ( 422 م . ) جنگ دوام داشت و اگرچه ايرانيها بهره‌مندى نداشتند ولى بسرعت جاى تلفات را پر ميكردند بالاخره روميها خسته شده تكليف صلح كردند و عهدنامه‌اى براى صد سال منعقد شد يكى از مواد عهدنامه آزادى مذهب عيسوى در ايران و مذهب زرتشتى در روم بود برحسب ماده ديگر دولت روم متعهّد شد ساليانه مبلغى بدولت ايران براى نگاهداشتن ساخلوهاى قوى در دربند داريال قفقاز بپردازد تا بدين وسيله از تجاوزات مردمان شمالى بحدود ايران و روم جلوگيرى به عمل آيد مادّه‌اى كه راجع بآزادى مذهب عيسوى بود از جهت ممانعت مغها اجرا نگرديد فوت بهرام در 438 م . روى داد گويند در شكارگاه در باتلاقي فرورفت او را بهرام گور

--> ( 1 ) - اسم اين شهر در ابتدا ( كارين ) و بعدها كالاك بود در نيمه قرن پنجم هجرى سلجوقيها ارزن را كه در مشرق اين شهر واقع بود خراب كرده و سكنه آن را بكالاك كوچ داده آن را ارزن الروم ناميدند بعدها ارزن الروم ارز الروم و ارز روم شد بنابراين املاء اسم اين شهر ارز روم است