حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى

مقدمه 177

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )

تجارت ايران اشكانى از جهت موقع خود بين چين و هند از يك طرف و ممالك غربى از طرف ديگر تجارت خوبى داشته چنان كه از نوشته‌هاى مورّخين چينى معلوم است در زمان مهرداد دوم اشكانى سفارتى در دفعه اولى بايران آمده ( بين 120 و 88 ق . م ) و نيز در 97 م . سفيرى كان يينگ « 1 » نام از طرف سردار معروف چينى پان چااو بايران و روم فرستاده شده اين سفير از شهر صد دروازه و همدان تا بابل رفته و ميخواسته از خليج پارس تا خليج عقبه از راه دريا برود ولى بعد منصرف شده و چنين به نظر ميآيد كه دولت اشكانى نخواسته چينىها راه‌هاى دريائى را بدانند و بعد از چندىباز سفيرى آمده و مينويسد كه تاتسين يعنى روميها ميخواهند از راه ايران با چين تجارت نمايند ولى آنسيه يعنى پارتىها مانع‌اند و ميخواهند تجارت ابريشم چين بتوسّط آنها بشود بعد مىبينيم كه بواسطه اين ممانعت امپراطور روم مارگ ارل آنتوان « 2 » در 166 م . مال التجاره‌اى مانند استخوان فيل و لاك‌پشت از راه هند و چين بچين ميفرستد اين اطّلاعات دّال است بر اينكه ايران واسطه تجارت بين شرق و غرب بوده و اشكانيان نمىخواسته‌اند مزاياى اين موقع و مقام را از دست دهند گمرك در اين عهد از واردات گرفته ميشد مسكوكات مسكوكات پارتي فقط از نقره و برنج بود و در زمان آنها پول طلا بايران تنها از راه تجارت وارد ميشد در سلطنت اردوان بواسطهء غرامتى كه روميها بايران پرداختند طلاى زياد بايران وارد شد سكّه‌هاى طلاى رومى را آئورى « 3 » مىناميدند ( كه مانند دريك هخامنشى بمعني طلائى است ) واحد نقود اشكانيان را درخم ميگفتند و اين لغت يونانى است وزن درخم از چهار گرام قدرى بيشتر و گاهى كمتر بود « 4 » اين سكّه در تمام آسياى غربى با

--> ( 1 ) - KAN - YING ( 2 ) - MARC - AURELE - ANTOINE ( 3 ) - AURI آئورى تقريبا از 8 تا چهار كرام و نيم وزن داشت ( 4 ) - تقريبا 5 / 4 مثقال