حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
مقدمه 150
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
هيمالايا در شمال هندوستان رسانيد اين اطّلاع از سكّههاى شاهزادگان اشكانى كه در اينجا حكمرانى كردهاند حاصل شده اشك 10 - سندروگ بعد از مهرداد مدّتى بفترت گذشت تا آنكه در 77 ق . م . سندروگ برادر فرهاد دوّم به تخت نشست « 1 » بعضى او را پسر ارشك ديكايس « 2 » نوشتهاند اين شاه پير و ناتوان بود و ارمنستان در اين زمان بواسطه اتحاد با دولت پنت قادر و زورمند لذا تيگران آذربايجان را متصرّف شده جلگه فرات را غارت كرد و به باقىمانده مستملكات سلوكىها دست انداخته خود را شاهنشاه خواند كليّة بايد در نظر داشت كه تاريخ ايران از 88 تا 66 ق . م . روشن نيست و آنچه هم بدست آمده دلالت بر سستى آن در اين زمان دارد مدّت سلطنت سندروك را هفت سال نوشتهاند . اشك 11 - فرهاد سوّم - 69 - 60 ق . م . بعد از پدر به تخت نشست در زمان اين شاهباز دولت ايران با دولت روم ارتباط يافت : وقتى كه پوميه تازه بآسياى صغير وارد شده بود و ارمنستان قوّت داشت رسولى نزد فرهاد فرستاده تكليف كرد كه اگر شاه ايران بارمنستان قشونكشى كند دو شهر كردون « 3 » و آديابن « 4 » از آن ايران خواهند شد فرهاد با قشون زياد و پسر ارشد تيگران و شاهزادههاى ارمنى كه در دربار ايران بودند بارمنستان حمله برده آرتاكساتا را محاصره نمود و تيگران به طرف كوهها فرار كرد بعد شاه ايران پنداشت كه كار خاتمه يافته و مراجعت نمود ولى تيگران همين كه خبر مراجعت او را شنيد برگشت و قشون محاصر را بپراكند بعد كه پومپه
--> ( 1 ) - بعقيده گوتشميد عالم آلمانى كه در تاريخ اشكانيان تتبّعاتى كرده بعد از مهرداد دوّم كبير اردوان نامى بتخت نشسته و جلوس او تقريبا مقارن سنه 86 ق . م . بوده مصنّف مذكور او را اردوان دوّم دانسته ( 2 ) - DIKAIOS به زبان يونانى يعنى عادل ( 3 ) - CORDOVENE ( 4 ) - ADIABENE اين دو ولايت قسمتهائى از آسور قديم بودند