سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
715
تاريخ ايران ( فارسى )
زحماتى كه كشيده بودند اظهار تشكر و امتنان نمايد . آخرين شكست ايل قشقائى در اكتبر 1918 سردار احتشام براى استقرار خود در فيروزآباد كار آسانى در پيش نداشت ، چه از طرفى از جانب انگليسىها مأمور شده بود و از طرفى هم دسيسههاى داخلى ايل دائما برقرار بود . ما بدقت ناظر اوضاع بوديم و روزى كه قاصدى خبر آورد صولت الدوله 1500 نفر كه بيشترشان از افرادى كه با ما نهجنگيده بودند جمع كرده و ايلخانى جديد را محاصره كرده است تعجب ننموديم . اورتون « 1 » با ستون خود عازم شده و بسرعت به جنوب سرازير شد . درهء فيروزآباد در جنوب تنگهء دراز و باريكى قرار گرفته و قشقائىها اميدوار بودند كه انگليسىها را در پيچوخم آن بدام بيندازند ، ولى ستون از روى تپهها و از جادهء مشكلى عبور كرده و با وجود آنكه دشمن در بعضى نقاط مستقر شده بود دلاوران هندى تأمل ننموده به آنها يورش بردند و در هرمورد به آنها تلفاتى وارد ساختند . داير كه پيشقراول بود از بين بوتهها خود را به درون دره وارد كرده و بدون آنكه از حضور او مطلع شوند قصبهء متروك ده بارم را تصرف نمود . پس از آن گشتىهاى خود را بجلو فرستاد ، ولى به زودى اينها به تاخت برگشتند در حالى كه ششصد نفر قشقائى به دنبالشان بود . داير از موقعيت استثنائى و اتفاقى خود حداكثر استفاده را براى استعمال هشت مسلسل لويس و آتش تفنگ خود نمود و بدين ترتيب در عرض چند دقيقه 103 تن كشته در دشت باقيماند و زخميها را هم دشمن از معركه بيرون برد . اين ضربت ناگهانى به مبارزهء با قشقائىها خاتمه داد و صولت الدوله كه بالاخره قدرتش درهم شكسته شده بود ناچار فرار نمود . رفتار پسنديدهء پليس جنوب در ماه سپتامبر ما نيروى پليس جنوب فيروزآباد را از قرار 25 سواره و صد پياده افزوديم و دستهء كوچك مقيم آنجا تحت فرماندهى يك افسر شجاع و با تصميم ايرانى بنام محمد تقى خان رفتارى شايسته از خود نشان داد . قشقائيهائى كه با سردار احتشام متحد شده بودند قابل اعتماد نبودند و در نتيجه ايلخانى
--> ( 1 ) - Orton