سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

714

تاريخ ايران ( فارسى )

دلاورانه به نجات آنان آمده و شكست ديوار را ترميم و اصلاح نمودند . اضافه بر تمام اين مشكلات مرض و با در بين سربازان راجپوتىها انتشار يافت ، ولى از سرايت آن جلوگيرى به عمل آمد ، چنان كه عدهء مرگ‌ومير آن فقط سه تن بود . اما عدهء مرگ‌ومير در بين دشمن خيلى زياد بوده است . در بين اولين قربانىها محمد على خان بود كه مرگ او باعث پراكندگى نيروهايش شد ، ولى شورشيان با كمال نااميدى جنگيدند . بعلاوه بايد ذكر نمود كه آنان دو راه زيرزمينى كندند كه تا يك يا ردى سنگر و خندق‌هاى مخالف ما رسيد ، ولى در شب 16 و 17 ژوئيه شورشيان فرار نمودند و در صبح روز بعد آباده نجات يافت . پادگان آنجا دفاع عالى نموده و يقينا عده‌اى از دشمن را مساوى عدهء خود بقتل رسانيده بودند . استخلاص آباده روزى كه در چنار راهدار عمليات اتفاق افتاد قاصدى از آباده به شيراز رسيده و كاغذى از فريزر « 1 » با خود داشت كه اوضاع آنجا را تشريح كرده تقاضاى مساعدت فورى را نموده بود . سى و شش ساعت پس از مراجعت لشكريان فاتح يك ستون هندى و يك اسكادران و دور سد از نيروهاى پليس جنوب بفرماندهى ويليامز « 2 » به طرف شمال حركت كردند . گرماى هوا بشدت بود و چندين فقره آفتاب‌زدگى حادث شد ولى ويليامز تعجيل كرده و پس از 180 ميل راه‌پيمائى در مدت 169 ساعت به آباده رسيد و با گرماى تابستان ، اين كار بسيار شايان تقدير بوده - است . اتفاق افتاد كه ياغيان از نزديك شدن ستون مستحضر شده و به اين ترتيب از تنبيه جستند . اينمطلب قابل توجه است كه حركت ويليامز به اوضاع اصفهان نيز كمك كرد ، چه آنجا هم توسط غارتگران بختيارى تهديد شده بود . هايك موقعيت دشوار و خطرناكى را با شجاعت و مهارت مقابلى كرد . با وجود اين تمام مساعى خود را در استخلاص آباده به كار برد و چندروز پس از رسيدن ويليامز يك افسر روسى با صد نفر قزاق ايرانى و يك قبضه توپ كوهستانى و دو مسلسل در صحنهء عمليات حاضر شده و آمادهء كمك در صورت لزوم گشتند . خوش‌بختانه ويليامز در آن هنگام كارى نداشته جز اينكه از

--> ( 1 ) - Fraser ( 2 ) - Williams