سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
669
تاريخ ايران ( فارسى )
بعلاوه در بين آنها رسوم و عاداتى چند از قبيل دخلهاى متفرقه و سوء استفادههائى بود كه توجه دقيق لازم داشت . در اوائل امر ، افراد حضور افسران انگليسى حقوق خود را دريافت ميكردند و آنها با وجود توطئه و دسيسههاى خصمانه با افسرانشان بناى دوستى را گذاشتند و از انصاف شخصى و صداقت انگليسى قدردانى مىنمودند . مخارج اين نيرو گزاف و آن خيلى براى ما گران تمام ميشد و اين در نتيجهء بعد مسافت دو مركز ستاد واقعهء در كشور و همچنين گرانى خواربار در محل بواسطهء ملخخوارگى و خشكسالى و نيز هرجومرج بوده است . بعلاوه كسانى كه با ما طرف معامله بودند هيچگونه نظر خوب و مساعدى با ما نداشتند . در مدت ده سال قبل از جنگ بين الملل ارزش يك ريال مساوى 4 پنس بود ، ولى در اينموقع بواسطهء جريان روبل كاغذى در شمال ايران و ترقى بهاى نقره ، كمبود سكه و محدود شدن بازرگانى ، يك ريال به ارزش 8 پنس رسيد . بنابراين مخارج ما به پول هندى يعنى روپيه دوبرابر شد . پليس جنوب ايران به اين منظور تشكيل شد كه عدهء آن يازده هزار نفر باشد ، ولى آخرين و حداكثر عدهء آنها به هشت هزار نفر بيشتر نرسيد . اين نيرو به دو بريگاد يكى در نواحى فارس و ديگرى در نواحى بندرعباس و يك رژيمان در كرمان تقسيم شده بود . وظيفهء بريگاد فارس از همه مشكلتر بود ، چه آنها مجبور بودند با ايل بسيار نيرومند قشقائى ، اعراب قوى و ديگر قبائل كوچك و همچنين راهزنان لشنى ، چهارراهى و طوطكى دستوپنجه نرم كنند . بنابراين در مقابل يك رژيمان كرمان به آنها دورژيمان سوارنظام داده شد . رويهمرفته دو بريگاد كرمان و فارس هريك مقرر بود كه از سه باتاليون پيادهنظام ، يك توپخانهء كوهستانى مشتمل بر چهار عرابه توپ ، يك دسته توپخانهء صحرائى ، يك قسمت مسلسل و دستهاى از مهندسين استحكامات تشكيل شود . طريقى كه افسران جوان انگليسى و رفقاى غيررسمى آنها به كار مىپرداختند ، پيشقدمى آنها ، صبر و بردبارى و رفتارى را كه در مقابل آنتريك و دسيسههاى خصمانهء دائمى نشان ميدادند باعث شد كه من از داشتن چنين هموطنانى كه در بحبوحهء جنگ بزرگ قوهاى تشكيل داده و با وجود تغييرات اوضاع اينطور خوب از آب درآمده و خود را يك وجودهاى گرانبهائى براى كشور ايران نمايش دادند به خود ببالم .