تصرف بصره نوامبر 1914 م اكنون توجه خود را به جنوب غربى ايران معطوف ميداريم . قبل از اعلام جنگ توسط تركيه حكومت هند بواسطهء درك وخامت اوضاع و حتمى بودن جنگ يك تيپ سپاه به جزيرهء بحرين فرستاد . در شروع مخاصمات سپاه مزبور قلعهء ترك را در « فو « 1 » » گرفته بسوى شط العرب براى محافظت تصفيه گاههاى نفت انگليس و ايران در جزيرهء آبادان كه اهميت آن در فصل « نودم » ذكر شده راندند . سرتيب و . س . دلامن « 2 » در هفتهء دوم نوامبر در ساحل تركى رودخانه در نقطه‌اى درست بالاى آبادان پياده شده و پس از تلاقى با دشمن موضع خود را مستحكم نمود . اين تيپ فورا به يك لشكر تحت فرماندهى سرلشكر سرآرتوبارت « 3 » ترقى داده شد و او هم تركها را در چند ميلى بالاى شط العرب در ساحل شكست داده و بصره را در 23 نوامبر تصرف كرد . قرنه كه در نقطهء قديمى ملتقاى دجله و فرات قرار دارد در 14 روز بعد پس از يك مقاومت سخت تركها به تصرف درآمد . عمليات در حوالى اهواز براى محافظت لولهء نفت طول زياد لولهء نفت كه از ميدان نفتون به اهواز و آبادان بفاصلهء 150 ميل امتداد دارد آن را بىنهايت قابل صدمه و خسارت قرار داده چنان كه پيش از تكميل وسائل دفاعيه در چندين نقطه قطع و آتش زده شد ، بعلاوه بيشتر عشائر و ايلات مجاور بواسطهء تعصب مذهبى و تبليغات آلمان با انگليس‌ها دشمن شدند . ايل بختيارى كه سالها با ما روابط خصوصى داشتند اينوقت به كلى با ما دشمن شده بودند و قضيه طورى شده بود كه مثلا پدر نسبت به انگليس‌ها حس همدردى اظهار ميكرد در صورتى كه اولادش با ما مىجنگيد . پس از تصرف مظفرانهء قرنه تصور ميرفت كه تركان از جنگ فرسوده شده و جوش مبارزهء آنان از بين رفته است ، ولى قضيه اينطور نبود و از مدتى پيش معلوم بود كه آنها در تهيهء حمله‌اى در اهواز براى قطع كردن لولهء نفت هستند . يك تيپ انگليسى براى محافظت اهواز فرستاده شد . اينجا خبر وصول قشون دشمن در غرب رسيد . يك نيروى اكتشافى بدانطرف فرستاده شد و آنها با كمال تعجب ديدند كه عدهء دشمن در حدود دوازده

--> ( 1 ) - Fao ( 2 ) - W . S . Delamain ( 3 ) - Sir Arthur Barrett