خط منطقهء روس‌ها از قصر شيرين شروع شده پس از عبور از اصفهان ، يزد و خاف در منطقه‌اى كه مرز ايران و افغان و روسيه يكديگر را قطع ميكنند خاتمه مىيابد ، خط منطقهء انگليس‌ها از مرز افغان شروع شده پس از عبور از قازيك ، بيرجند ، كرمان به بندرعباس منتهى مىشود . » در اروپا اين را بطور كلى قبول داشتند كه اين قرارداد چون بجاى رقابتهاى شديد و تلخ بين دو قوهء بزرك آسيائى مناسبات دوستانه برقرار داشته است داراى اهميت زياد مىباشد . اگرچه مأمورين رسمى قديمى از طرف روسيه در تغيير وضع خصومت‌آميز خود نسبت به دولت رقيب در هرصورت عجله‌اى نشان ندادند . من تصور نميكنم كه روسها در ايران از اين قرارداد طرفدارى كرده باشند ، چه آنها ملتفت اين نكته بودند كه اين قرارداد نه فقط جاه‌طلبىهاى آنها را براى تحصيل يك بندر در چاه بهار و بندرعباس مسدود كرده است ، بلكه نقشه‌هاى آنها را در ايران خنثى كرده ، چنانچه هروقت بخواهند قدمى بر خلاف شرائط و قيود آن بردارند هرآينه مورد ايراد و سرزنش و ملامت قرار ميگيرند . من خيال ميكنم كه احساسات مخالف در روسيه در اين موضوع بقدرى شديد بود كه وزارت امور خارجهء انگلستان مجبور شد كه در بعضى مواد تسليم نظر روس‌ها شود مبادا كه بواسطهء تأخير در امضاى آن مذاكرات قطع شود . از نقطهء نظر انگليس‌ها اين قرارداد درستكارانه براى خاتمه دادن بر رقابتهاى منحوس انگليس با روسيه طرح و مرتب شده بود . بعلاوه چنين تصميم گرفته شده بود كه به ايران براى حفظ استقلال خود كمك شود و از مفاسد و مضار طريق حكومتى كه داشت بكاهند ، چه برطبق آن اگر هرگونه امتيازى به يكى از دو دولت رقيب داده مىشد رقيب ديگر در اهميت آنچه كه داده شده مبالغه نموده و از دولت بدبخت ايران امتيازى مساوى آن تقاضا مينمود . اجزاء و فقرات قرارداد هريك قابل دقت نظر مىباشد و شايد مهمتر از همه مساحت و اتساع كمى است كه از طرف انگليسها تقاضا شده و بيشتر آن صحراست كه در مقابل ولايات شمالى نسبتا حاصلخيز جزو منطقه روس‌ها فقير به نظر ميرسيد . در آن زمان