ميكردند كه منابع ملى آنها براى تهيهء مخارج مسافرتهاى پر عيش و نوش شاه به گرو بيگانگان رفته است . در نتيجه وقتىكه ناصر الدين شاه بقتل رسيد ملت ايران كاملا از وضع گذشته ناراضى و خود را براى قبول انقلابات بيشترى مهيا ساخته بود . چون مظفر الدينشاه اصولا ترسو و ضعيف النفس بود در دورهء سلطنت او ترس و احترام از شاه از ميان رفت . بعضى عوامل خارجى نيز مانند شكست روسيه از ژاپن ايجاد عكس العمل‌هائى در وضعيت داخلى ايران نمود و بالاخره احساسات شديد مردم در مقابل امتيازات و قرض‌هاى خارجى و نتايج وخيم آن ناشى از سوء سياست دولت و همچنين حكومت مستبدانهء عين الدوله مزيد بر علت گرديد . در نتيجهء اين حوادث مردم تقاضاى عزل عين الدوله را نمودند ، ولى عين الدوله ناچار از ترس جان خود بست نشست . در اينموقع بود كه يك عده از ايرانيان اروپارفته بتدريج فكر ايجاد حكومت مشروطه را ترويج و بتدريج آن را تقويت نمودند . « 1 » سيد جمال الدين سرسلسلهء اين جنبش مشروطيت سيد جمال الدين بود كه از مبلغين و مروجين اتحاد اسلام و يكى از نقادان پرحرارت حكومت فاسد استبدادى ايران و حامى افكار آزاديخواهى بود . سيد جمال الدين فرزند يكى از سادات همدان و در سال 1838 در نزديكى آن شهر متولد شده بود . سيد پس از طى تحصيلات خود در نجف مدت چند سالى در افغانستان سكنى گزيده و از آنجا به لقب افغانى ملقب گرديد . او مسافرتهاى زيادى به هند و مصر و قسطنطنيه نيز نموده است . در قسطنطنيه سيد از در تسنن درآمد و بدين سبب شهرت زيادى يافت و يكى از مجتهدين فصيح و متبحر آن سامان بشمار ميرفت ، ولى بالاخره شيخ الاسلام ترك او را تكفير كرد و سيد ناچار آن شهر را ترك گفت . نخستين وسيلهء ارتباط سيد با ناصر الدين شاه مقالاتى بود كه او در روزنامهء عربى كه ترجمهء نام آن « حلقهء زنجير غيرمنفصل « 2 » » مىباشد انتشار ميداد . مقالات مزبور در طبع شاه ايران تأثير كرد و سيد به تهران احضار شده و به عضويت مجمع شوراى سلطنتى

--> ( 1 ) - شايد عده محدودى از ايرانيان مفهوم مشروطه را درك مينمودند . هنگام مشروطيت يك نفر ايرانى يك افسر انگليسى را ملامت كرده بود كه « ما سه روز تمام بست نشسته‌ايم و شما هنوز بما مشروطه را نداده‌ايد ! » ( مؤلف ) ( 2 ) - مراد مجلهء « عروة الوثقى » مىباشد . ( مترجم )