شامل معادن مشهور فيروزه در نيشابور ميگرديد . در ايران نه‌فقط مالياتهاى قانونى جمع‌آورى مىشود بلكه در پاره‌اى موارد مالياتهاى عجيبى نيز اجرا و معمول ميگردد . مثلا دهى در يك قرن پيش براى تهيهء گهواره براى پسر فرماندار مجبور به پرداخت مبلغى پول شده بود و اين هنوز كماكان باقى بوده و هرساله آن مبلغ به همان نام دريافت ميگرديد . در بعضى نقاط ديگر مالياتهائى به عنوان مخارج تهيهء سوار براى مبارزه با تركمن‌ها ، تهيه فشنگ و نيز اسب براى طويلهء شاهى و غيره تا هم اكنون گرفته مىشود . يك دهات ايرانى اكنون شرحى بطور نمونه از وضع يك ده و دهقان ايرانى مذكور ميدارم و اين فصل را به پايان ميرسانم و قبلا تذكر مىدهم كه من « 1 » در اينجا قريه و زارع ايرانى را با مال پنجاب كه از حيث پوشاك و خوراك بهتر و عاليتر از ساير جاهاى هندوستان است مقايسه نموده‌ام . يك فرق اساسى بين يك دهات ايرانى و يك دهات پنجاب آنست كه در دهات مذكور فوق يعنى ايران دهاتى ميتواند همه نوع كارى را انجام دهد . در نتيجه او بر خلاف دهاتى پنجاب مجبور به نگاهدارى يك عده مردمان طفيلى براى پوست كندن احشام خود و يا انجام اعمال ديگرى كه مذهب يا رسوم او را از انجام آن منع نموده باشد نيست . بعبارت ديگر مسئلهء اختلاف نژاد يا دستجات مذهبى در دهات ايران وجود ندارد . دهات ايرانى اغلب محصور در يك ديوار گلى بلند مىباشد . در داخل داراى خانه‌هاى كوچك ولى كثيف مىباشد . اين خانه‌ها معمولا مساحت زيادى را اشغال مىكنند . ضمنا هرده داراى يك عده باغات محصور بارور و خوش منظر نيز مىباشد . مركز و در واقع كلوب ده حمام آنست . اغلب هزينهء بناى حمام را مالك ده ميدهد و در بعض موارد پول ساختن آن را مردم ده مشتركا پرداخته و بابت پول حمام مبلغ معينى از گندم ساليانه به حمامى ميدهند . در ده‌هاى خيلى كوچك ساكنين سه يا چهارده يك

--> ( 1 ) - اقتباس از « گزارش كشاورزى خراسان » كه بقلم نگارنده تهيه و در سال 1910 بوسيلهء حكومت هندوستان انتشار يافت . ( مؤلف ) .