سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

556

تاريخ ايران ( فارسى )

حمام را مشتركا بنا ميكنند . قريه‌اى كه من وضع آن را مشاهده كردم متعلق به يك نفر تاجر بود . در آنجا سى و دو خانهء مسقف از خشت خام در اطراف يك ميدان محصور بنا شده بود . حمام ، مسجد و كاروانسرائى وجود نداشت . مساحت آن معادل يك جريب بود . دو باغ محصور و مشجر از درخت‌هاى ميوه يا مو و درخت بيد و غيره به ده متصل شده و رويهمرفته مساحت آن يك جريب و نيم ميگرديد ( و جريب معادل 4840 يا رد مربع است ) جمعيت ده از اينقرار بود . مردان و جوانان 20 نفر زنها 15 نفر اطفال ( كه قادر بانجام كارهاى كشاورزى نبودند ) 15 نفر جمع 50 نفر اغنام و چهارپايان : الاغ 14 رأس گاو نر و ماده 20 « بز و گوسفند 150 « مرغان خانگى 50 مساحت مجموع زمين‌هاى داير 946 جريب ، از اين مقدار مساحت 346 جريب از آب قنات مشروب ميشد و بقيهء كشت ديمى است . جنس خاك مرغوب و خوبست . در ده فقط يك قنات وجود داشت كه آن هم متعلق به مالك بوده است و او خود مرمت آن را مراقبت مينمايد . براى تعمير قنات مالك ده رعايا را به كار گرفته مزد كمى به آنها ميپردازد . هر دهقانى هرده روز يك مرتبه شش يا هفت ساعت آب دارد . زمين‌هاى ده برسم اجاره بهر گاوبند واگزار ميگردد . مالك ده نماينده‌اى در ده دارد . وظيفهء او نظارت در پخش آب ، جمع‌آورى مال الاجارهء ارباب خود و معمولا كار يك ناظر و نمايندهء دارائى را دارد . اين ناظر ماهيانه حقوقى معادل 12 شلينگ از ارباب دريافت