سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
554
تاريخ ايران ( فارسى )
و انعامات جنسى . ب - منافعى از محل دادگسترى كه فوقا بدان اشاره شد . ج - منافعى از فروش حكومتهاى كوچك و بخشداريها و ديگر مشاغل . مثلا شخصى چهارصد ليره مىپرداخت تا به شغلى منصوب گردد . چند ماه بعد او را از آنكار منفصل مينمودند ، جانشين او مبلغ دويست ليره براى همان شغل مىپرداخت و اميد داشت كه آن پست را تا شب عيد نگاه دارد . د - فرستادن مأمورين مخصوص براى بازجوئى در شكايات واقعى يا ساختگى كه حكام محلى مبالغ زيادى به اين مأمورين مىپرداختند و آنها هم بنوبهء خود مىبايستى آن پول را به اربابهاى خود پرداخته فقط صدى چند آن را براى خود نگاه دارند . ه - تمولهاى باد آورده مثلا مرگ ثروتمندان كه در چنين مواقع استاندار يا فرماندار به زور مبالغ زيادى از وراث ميگرفتند . مالياتگزارى از بين پنج نوع مالياتهاى بالا اول ماليات بر محصول و غله است واحد اين ماليات از روى شخم است ، يعنى از هرسه شخمى يك شخم بدولت تعلق ميگيرد . هرشخمى به مقدار يك دهم محصول حقيقى خود يعنى ششهزار و پانصد پوند ( در حدود 2925 كيلوگرم ) گندم تقديم ميگردد و بدين ترتيب مالياتى كه گرفته مىشود يك دهم مىباشد و به عشر موسوم است . اساس اين ماليات از زمان خيلى قديم بوده و اگرچه معمولا پنجاه درصد بيش از حد معمول گرفته مىشود معهذا چندان سنگين نبود . در بعضى دهات محصول بمرور ايام افزايش يافته بود و چون در ميزان ماليات تغييرى داده نشده بود بدين جهت ميزان آن بسيار ناچيز و فقط اسمى از آن باقى بود . ماليات بر كسبه و صنعتگران بر روى اصناف بسته ميشد و هرصنف مسئول پرداخت ماليات خود بود . ميزان ماليات سرشمارى از هرخانوارى هشت شلينك بود ، اصولا ماليات بر درآمد جمعآورى ميشد نه از هرخانوارى . ميزان ماليات گله از هرراس شش پنس بوده ولى اينجا نيز طرز جمعآورى خيلى ناقص بود . ايلات و عشائر ايران كه بزرگترين گلهداران ميباشند ماليات خود را توسط رؤساى ايل مىپردازند . ماليات بر معادن فقط