سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
33
تاريخ ايران ( فارسى )
نمايان او را در ولايت كرمان ميتوان در تواريخ محلى جمعآورى كرد « 1 » . بقرار معلوم شهر كرمان بواسطهء يكنفر راهزن موسوم به محمد بن الياس ولى معروف به ابو على كه خدمت آل بويه را كرده بود تصرف شده و هنگامى كه احمد سيرجان را ميگرفته كرمان را حصار داده و ابو على روزها بروش غير متعارفى مىجنگيد و شبها تحف و هدايا براى احمد ميفرستاد و آن نتيجهاى كه داد اينكه به او اجازه داده شد كه كرمان را به شرط دادن خراج در تصرف نگاهدارد . اين امير بويه در يك لشكركشى به جيرفت در تنگهء دلفارد مورد حملهء ناگهانى واقع شده و برطبق بيان وقايع نگار ، او فقط با چند تن از مردان خود فرار كرده و از يك دست هم خسارت و زيان ديد ، اما آن يك ادبار و شكست موقتى بوده و او به طرف غرب روانه شده و به برادرانش ملحق گرديد و با كمك هم فارس را در 322 هجرى ( 934 ) ضميمه نمودند . خليفه مجبور گرديد اين فاتحين را جزو نايبان و سرهنگان خود بشناسد . احمد پس از تمشيت و انتظام امور ممالك متصرفه ابتدا به طرف غرب عزيمت كرده و خوزستان را ضميمه نمود و بالاخره در سال 334 هجرى ( 945 ) وارد بغداد گرديد . خليفه هم ناچار ويرا بحسن استقبال پذيرفته و لقب معز الدوله و منصب امير الامرائى را به او ارزانى داشت كه تا چندين پشت منصب مزبور در اين خانواده باقى بوده است .
--> ( 1 ) - من در تاريخ كرمان دو كتاب را بدقت مطالعه و موشكافى كردهام و از آن دو يكى تاريخ افضل الدين معروف به افضل كرمانى است كه در 584 هجرى ( 1188 ) براى ملك دينار كه در آن تاريخ حكمران كرمان بود نوشته شده است . نسخهء خطى اين كتاب در 1876 ميلادى در طهران با چاپ سنگى بطع رسيده است و اساسا تاريخ مزبور راجع است به سدهء ششم هجرى و مشتمل بر بعضى اطلاعات مهم مىباشد و آن ديگر تاريخ محمد ابراهيم است كه بطوريكه نشان ميدهد در 1025 هجرى ( 1636 ) به سيستان سفر كرده است . نسخهء اصل خطى آن بوسيلهء « Houtsma » در 1886 ميلادى طبع و نشر شده است . تاريخ مزبور راجع بسلاجقه كرمان و وقايع عمدهء آن ولايت از 433 هجرى ( 1041 ) تا 619 هجرى ( 1222 ) يعنى تا زمان قتلوغ خان برشتهء تحرير درآمده است . ( مؤلف )