سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
508
تاريخ ايران ( فارسى )
سلطان بن احمد از دولت ايران فرمانى گرفت كه طبق آن بعوض پرداخت شش هزار تومان در سال ناحيهء بندرعباس را آباد كند . در همان سال اين حاكم با انگليسها قراردادى بسته و به آنها اجازه داد مركز نمايندگى تجارتى خود را در بندرعباس مجددا افتتاح نموده و يك پادگان 700 نفرى در آنجا بگذارند . در همان موقع ايستگاه دريائى بريتانيا در باسيدو « 1 » ( باسادور « 2 » ) در جزيرهء قشم با اجازهء حاكم مسقط تأسيس يافت و هنوز آن ايستگاه در تصرف بريتانيا مىباشد ، هرچند كه در زمان حاضر مستحفظ و پادگانى در آنجا وجود ندارد . در اواسط قرن نوزدهم دولت ايران تصميم گرفت كه اين بنادر را خود مستقيما اداره نمايد ، بنابراين در زمان غيبت سيد سعيد مسقطى كه به زنگبار رفته بود حاكم مسقط را بيرون كردند ، اما يك نيروى اعزامى از مسقط آن بنادر را دوباره تصرف نمود . ولى ايرانيان بواسطهء رسيدن قواى امدادى زياد در اين موقع در مقابل سيد سعيد زياد قوى شده بودند و از آنطرف انگليسها چون با حركت دستجات مسلح او در دريا مخالفت مينمودند عمليات او را فلج ساختند . بالاخره در سال 1856 صلح برقرار شد ، بدين شرط كه امام مسقط آن بنادر را مدت 20 سال اجاره كند و ساليانه مبلغ 16 هزار تومان بدولت ايران بپردازد و هرمز و قشم را جزو قلمرو خاك ايران بشناسد . در زمان حاضر « 3 » يگانه مركزى كه در تملك مسقط باقى مانده در خارج عمان شهر كوچك گوادر - است كه يكى از بنادر بلوچستان انگليس است .
--> ( 1 ) - Basidu ( 2 ) - Bassadore ( 3 ) - مراد زمان تأليف كتاب است . ( مؤلف )