سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
440
تاريخ ايران ( فارسى )
بقدرى از ظلم او شكايت نمودند كه فتحعليشاه مجبور بمداخله گرديد . وقتىكه شهر محاصره شد نادر ميرزا براى پرداخت حقوق افراد خود مزار امام رضا را غارت كرد و يك سيد پيشوائى را كه بر اين عمل توهينآميز بمقدسات اعتراض نموده بود با تبرزين جنگى خود بقتل رسانيد ، ولى اين آخرين سفاكى او بود ، چه تمام شهر بر ضد او شورش نموده و ويرا گرفته بتهران فرستادند و در آنجا بواسطهء مرگ وحشيانهاى كفارهء جنايات و گناهانش را داد . اخراج افغانها از نرماشير و سيستان ناحيهء بم كه صحنهء سقوط لطفعلى بود و نيز سيستان و ناحيهء خرماخيز خبيص بدست رئيس قبيلهء غلجائى اداره ميشد . اين حكمران نيمه مستقل در زمان فتحعلى شاه شورش نمود . اما با زحمات و مشكلات زياد او را از آن ناحيه بيرون كردند و بار ديگر نواحى بم و نرماشير و خبيص بايالت كرمان منضم گرديد . تصرف اين نقاط بدست افغانها هنوز فراموش نشده و من از برجى كه آنها در نرماشير ساخته بودند ذكر نمودهام . پيشنهادهاى فرانسه جهت بازرگانى با ايران 1804 - 1802 ميلادى نقشههائى كه راجع به آن مذاكراتى بين تزار و اولين كنسول او واقع شده بود به زودى براى عمليات فرانسويان مورد استفاده قرار گرفت . در سال 1802 دولت فرانسه توسط مأمورين فعال كنسولگرى خود چنين تقاضاهائى از دولت ايران نمود . راولينسون راجع به آنها چنين گويد : « اين مأمورين پس از تخليهء سوريه از ارتش فرانسه در آنجا باقى مانده و سالهاى زيادى باعث بروز حوادث سياسى شده و بفعاليتهاى خود ادامه داده و توطئهها و دستهبندىهاى عظيمى در تمام كارهاى آسياى غربى ايجاد مينمودند . در ايران فعاليتهاى آنان را بسردى ميپذيرفتند ولى در سال 1804 دولت فرانسه پيشنهاد اتفاق برضد روسيه را بايران نمود . فتحعليشاه قبلا بوسيلهء مأمور سياسى مقيم بغداد از انگليس درخواست كمك نمود و بعلاوه هيئت ديگرى به هندوستان فرستاده بود ، بنابراين به هيئت فرانسوى هيچ جواب قطعى داده نشد .