اندازه‌اى هم درست است . با اينكه ايرادات راولينسون خيلى قوى است ولى من فكر ميكنم ايرانيان كه در فطانت و ذكاوت سياسى بسيار برجسته و قابل ملاحظه‌اند هنوز از زمان سلطنت نادر شاه ببعد رويهمرفته هيچگونه تقاضاى شهريه و مواجب معينى براى حفاظت و سرپرستى اين جاده ننموده‌اند و ما اگر براى افتتاح مناسبات خود با ايران تأخير نموده و يا اگر بفكر چنين مناسباتى نمىافتاديم خيلى اشتباه بزرگى كرده بوديم ، ولى در همان حال چون مواد اين معاهده بر ضد فرانسويان بود بواسطهء آنكه در آن منتهاى سختى و خشونت را نسبت بفرانسويان رواداشته باعث ايجاد انتقادات مخالفى گرديد . هيئت اعزامى ايران بهندوستان 1802 ميلادى فتحعليشاه بنوبهء خود هيئتى بعنوان سفارت به رياست حاجى خليل خان ببمبئى فرستاد ، ولى بدبختانه بر اثر نزاع بين نوكرهاى شخصى او و مستحفظينى كه در خدمتش بودند اين مأمور سياسى بقتل رسيد . زمامداران انگليسى كه از وقوع اين واقعهء مولمه خيلى متأثر و پريشان شدند فورا در مقام تدارك و جبران بسيار نيكوئى برآمدند « 1 » . شاه هم ميگويند فرموده بودند اگر بدين بهاء جبران ميكنند ممكن است سفراى ديگرى نيز گسيل داشت . سه سال بعد برادرزن سفير مرحوم سابق بنام آقا نبى خان بعنوان نمايندهء دولت ايران به هندوستان رسيد ، ولى فرمانفرماى پر جبروت هند از آن كشور رفته بود و خونسردى و بىعلاقگى زيادى خاصه بعد از خاتمهء قشون‌كشى فلاكت‌بار فرانسه در مصر و سوريه نسبت بايران در كلكته حكمفرما بود و آقا نبى خان در ژانويه 1807 با حال مأيوسى به وطن خود مراجعت نمود . اين رويهء بىعلاقگى يا سكون و عطالت كه بموقعيت جديدى كه بر اثر پيشرفت‌هاى فرانسويان و روس‌ها پيدا شده بود توجهى نداشت خيلى اسفناك و بعدا باعث نتايج تلخى گشت .

--> ( 1 ) - به اسمعيل خان فرزند اين پيك سياسى يك مقررى دو هزار روپيه در ماه در تمام مدت عمرش داده شد و تا سن 65 سالگى كه در پاريس مرد از اين حقوق استفاده ميكرد و در آنجا در مدت پنجاه سال براى تماشاى تمام برنامه‌هاى اپرائى حضور داشت . ( مؤلف )