سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
419
تاريخ ايران ( فارسى )
آغا محمد خان فصل هفتاد و چهارم تأسيس سلسلهء قاجاريه آغا محمد خان را عادت اين بود كه نوكران و خدمتگزارانى كه مورد خشم او واقع ميشدند فرمان ميداد شكمشان را پاره كرده امعاء و احشاء آنها را بيرون مىريختند و از اينجا ما مىتوانيم زندگانى او را تشريح كنيم كه تا چه اندازه اين مرد قساوت قلب داشته است . « مسافرت ايران » بقلم اوليويه . از ميان ايرانيان ، آنهائى كه خاطره و يادشان پس از مرگ مثل خاطره و ياد آغا محمد خان آميخته به نفرت و لعنت باشد معدود و انگشتشمار هستند . وى فرزند ارشد نه پسر محمد حسين خان بود . وقتىكه طفل و پنجساله بود عادلشاه او را گرفته و مقطوع النسل كرد . اين بدبختى براى كينهجوئى و قساوت و بيرحمى او كه اين پادشاه خواجه را در تمام مدت معيوب و لكهدار ساخته كافى خواهد بود « 1 » . كريم خان كه بطور برجستهاى صلحجو و داراى روح مسالمتآميز بود با خواهر آغا محمد خان ازدواج نمود و با
--> ( 1 ) - صفات و اخلاق آغا محمد خان را جيمزموريه در رمان تاريخى بنام « سهراب گروگان » به خوبى نشان داده است . ج . ا . اوليويه ( G . A . olivier ) نيز در جلد پنجم كتاب « مسافرت ايران » خود گزارش معاصر بس جالب توجهى داده است . ( مؤلف ) .