سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
179
تاريخ ايران ( فارسى )
كه بدين روز افتادهام » تيمور را اين لطيفه خوش آمد و پسند فرمود و به او عتابى نكرد بلكه عنايت و نوازش فرمود . محاربات با تغتمش 793 - 790 هجرى ( 1391 - 1388 ) تغتمش رئيس طايفهء اوزبكيهء شرقى يا سفيد در صحنهء روسيه از شخصيتهاى مهم و بزرگ شمرده ميشد و مسكو در 1382 بدست او بباد غارت رفت ، دولت معظم اردو غربى يا اوزبك زرد هم متدرجا بخاندان او تبديل و بدينواسطه دو شاخه خاندان جوجى باهم متحد شدند . تيمور لنگ به او در ايام فرار و پناهندگى كمك كرده بود ، ولى اينمرد حقنشناس با كمال حماقت غيبت او را در فارس غنيمت دانسته بماوراء النهر حمله برد و در اينجا او قوائى را كه مواجه با آن گرديد شكست داده و آن نواحى را بباد غارت داد . جهانگشاى بزرگ ( تيمور ) بآسياى مركزى برگشته و پس از يك مسافرت و حركت طولانى و خستهكنندهاى از داخل يك دشت غير مسكون و چول در آخر بواسطهء خيانت بيرقدار تغتمش نسبت به اربابش اين نمايندهء خاندان جوجى را در ترك « 1 » شكست داده و تلفات سنگينى به او وارد ساخت . لشكركشى بفارس و عراق 795 - 794 ه ( 1393 - 1392 ) در 794 هجرى ( 1392 ) تيمور جريان امور را در ايران شنيد كه رضايتبخش نيست و يا باحتمال قوى ميخواست كه كشورگشائى خود را بغرب اقصى بسط و توسعه بدهد لذا به اردوكشى ديگرى به ايران عزيمت نمود . او مثل سابق از راه استراباد ( گرگان ) و آمل حركت كرده قلاع و استحكامات مختلفى را كه در مقابل او تاب آورده بودند به تصرف درآورد و آشيانهء اسماعيليه را كه از قتلعام هولاگو جسته بود به كلى ريشهكن كرد . در آغاز سال بعد او به طرف خرمآباد و شوشتر جلو رفت . به قله سفيد كه از جهت انتساب آن به رستم كه بحيله آن را گرفت « 2 » معروف مىباشد حمله برده و آن را تسخير كرد . او بعد از اين روانهء شيراز گرديد و در آنجا با كمال تعجب ديد شاه منصور امير خاندان مظفر كه چهار هزار سوار زرهپوش تحت فرمان داشت بجلوى او تاخته و برسى هزار قشون جراروى زد . شرف الدين كه در اين جنگ حاضر بود شرحى حساس و جذاب ذكر نموده
--> ( 1 ) - Terek ( 2 ) - به تاريخ ملكم رجوع كنيد . ( مؤلف )