سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

45

تاريخ ايران ( فارسى )

پوشاك سر كه از سفال لعاب‌دار ( براى زينت پيكرى ) ساخته شده است ( از يك مجسمهء دورهء ايلامى گرفته شده است . هيئت علمى دمرگان ) فصل سوم جغرافياى ايلام و بابل و واقع شد كه چون از مشرق كوچ ميكردند هموارئى در زمين شنعار يافتند و در آنجا سكنى گرفتند « سفر پيدايش باب 11 آيه 2 » . آغاز تمدن عموم محققين بر اين عقيده‌اند كه تمدن ابتدا در درّهء رودخانه هاى بزرگ دنيا بوجود آمده و از آنجا تدريجا بكوه‌هائيكه در اطراف بوده منتشر شده است ، ساكنين آن درّه‌ها مادام كه در زراعت كوتاهى نمينمودند از حيث ما يحتاج زندگانى و خوراك مطمئن مىزيسته‌اند ، بعلاوه اين فايده و مزيت كلى را داشته‌اند كه هم بواسطهء رودخانه و هم از راه خشكى وسيلهء رابطه و مراوده داشته و مراوده البته عامل عمده و ركن مهم تأسيس تمدن مىباشد . از اين گذشته درّهء رودخانه مركز حيات هرمملكت بوده و هست . دوره‌هاى خشكسالى كه در همه‌جاى دنيا روى ميدهد گله‌دارهاى كوهستان را قهرا بدرّه‌ها سوق ميدهد ، چه در آنجا رودهاى دائمى در هر حال گله‌ها را از هلاك بواسطهء عطش محفوظ ميدارد ، چنان كه در همين ايام نيز بدويان سرحدى كه در حدود شرقى ايران سكنى دارند هروقت مبتلا به خشكى و كم‌آبى ميشوند از تلال خودشان مهاجرت ميكنند و من خود خانواده‌ها ديده‌ام كه گله و رمهء خويش را به سيستان نقل‌مكان ميدادند همانطور كه مشايخ قبايل فلسطين در همين احوال بمصر ملتجى ميشدند . يقين است كه از ازمنهء قديمه تاكنون خشكسالى در امر هجرت اقوام و قبايل تأثير عظيم داشته و اين مسئله را مورخين تا اين اواخر بطوريكه سزاوار است