جنگ جمل 36 ه ( 656 ) از بداقبالى اين خليفه آن بود كه عايشه يكى از زوجات خاص پيغمبر ( ص ) بر عليه او قيام نمود طلحه و زبير با اينكه از جمله اولين كسانى بودند كه با حضرت على ( ع ) بيعت كردند . ولى چون مقام و منصبى در دستگاه على ( ع ) بدست نياوردند بناى مخالفت با على را گذاشتند . بدين ترتيب عايشه و طلحه و زبير و عده كثيرى از بنى اميه و هواخواهان عثمان در مكه هنگامه غريبى برپا كردند و هرروز مردم را به جنگ با على تحريك كرده به طرف بصره حركت دادند . پس از نزاع و جدالى كه بين آنها و هواخواهان على واقع شد بصره را به تصرف خود درآوردند . بورود قواى امدادى از كوفه ، على براى جلوگيرى از جنگ داخلى شخصا به بصره آمده و خيلى هم در اين باب كوشش كرد ولى موفق نگرديد . زيرا قتلهء عثمان ناگهان بناى حمله را گذاشتند و بالاخره جنگ شروع شد . اين جنگ يكى از جنگ‌هاى خيلى سخت بوده و گروه كثيرى از طرفين كشته شدند . منجمله طلحه « 1 » و زبير بقتل رسيده و عايشه هم دستگير گرديد . على ( ع ) محمد بن ابو بكر برادر عايشه را مأمور كرد كه او را برداشته در خانه‌اى در بصره به احترام جاى دهد و از آنجا روانهء مكه و سپس به خانه خود در مدينه بازگشت عايشه در مدينه انزوا اختيار كرد و در سن 64 سالگى درگذشت . جنگ صفين 37 ه ( 657 ) پس از فتح بصره على ( ع ) به طرف كوفه حركت نموده و همين محل را هم مركز خلافت خود قرار داد . در اينجا او لشكر زيادى جمع كرده به طرف صفين عزيمت نمود . او ريگستان عراق را از بالاى فرات قطع نموده و بالاخره از دجله عبور كرد . معاويه هم با قواى كافى اين وقت مهياى جنگ بوده است ، چنان كه پس از كوشش‌هاى بىنتيجه براى اصلاح و پس از زدوخوردهاى مختصر و بىترتيب بالاخره در سال 37 هجرى ( 657 ) جنگ صفين آغاز گرديد . اين جنگ تأسف‌آور از اين جهت كه در آن نمايش‌هاى زيادى در جرئت و دلاورى داده شده و در مدت سه روز كار بوخامت كشيده بدون اينكه نتيجه قطعى آن معلوم باشد از جنگ‌هاى خيلى معروف بشمار مىآيد ولى معاويه بالاخره شكست خورده ناچار حيله‌اى را كه عمروعاص انديشيده بود قبول نمود و بمردم شام دستور داد كه هريك قرآنى را بالاى نيزه نصب نموده جلو برند و فرياد كنند كه اين قرآن حاكم بين ما و شماست . بيائيد تا آن را بين خود حكم قرار دهيم ، على ( ع )

--> ( 1 ) - طلحه كسى است كه جان پيغمبر را در جنگ احد حفظ نمود .