وسيله مراعات مقام و حفظ شئونات قريش بود كه اين حربه هم بواسطهء سوءتدبير عثمان كه از خويشاوندانش بنى اميه تقويت مينمود از اثر افتاد يعنى بر اثر روى كارآمدن دستجات ديگر نفوذ قريش رو به صفر گذاشت . توسعهء اسلام در سمت غرب 25 - 13 هجرى ( 652 - 646 ) حدود ممالك اسلامى هنوز باقى داشته و به انتها نرسيده بود ، چنان كه تحت فرمان ابو صرح برادر رضاعى عثمان اعراب به طرف غرب بار كه حمله برده حتى كارتاژ را تهديد نموده و فرماندار آنجا را در يك جنك خيلى سختى شكست دادند و نخستين بيرق نيروى دريائى اسلام در همين موقع يعنى در 28 هجرى ( 649 ) بناى اهتراز را گذاشت . اين كار مهم عالى منتج به تسخير قبرس گرديده و در سه سال بعد از اين هم تحت فرماندهى ابو صرح بر نيروى دريائى اسكندريه غالب شدند . لشكركشى به ايران 31 هجرى ( 652 ) خبر مرگ عمر كه در ايران انتشار يافت اهالى بناى شورش و طغيان را گذاشته و سرتاسر كشور بر عليه عرب قيام نمودند ولى بواسطهء نبودن سردار لايق و كافى نتوانستند آن را اداره كنند و بالاخره مغلوب گرديدند ، سران اسلام نه‌فقط نقاطى را كه از دست داده بودند دوباره تصرف نمودند بلكه در صدد برآمدند كه حكومت اسلام را از سمت شرق توسعه دهند . اين بود كه ابن عامر حاكم بصره كه رياست اين لشكركشى با او بود بدوا فارس را تحت اطاعت درآورده سپس از طرف لوت به قهستان حمله‌ور شد و آنجا را به تصرف درآورد . در پايان فتوحات مزبور او به فرماندار هرات پيغام فرستاد كه از وى اطاعت نمايد . فرماندار مزبور با كمال متانت جواب داد كه پس از فتح نيشابور او هم اطاعت خواهد نمود . ابن عامر فورا به نيشابور حمله برد . در اين اثناء اطراف و جوانب طوس را تماما غارت كردند . در اينجا اعراب از سرما فوق‌العاده صدمه كشيدند ، او شهر را محاصره نموده و فرماندار آنجا ناچار به تسليم شده 700 هزار دينار با تحف و هداياى زياد نزد سردار عرب فرستاد ، در پايان امر فرماندار هرات و نيز فرماندار مرو هردو با ابن عامر صلح نمودند و اين در ان سالى است كه بطوريكه قبلا ذكر شده يزدگرد بقتل رسيد . البته