مهمترين آبهاى درونى ايران نزديك سرحد شمال غربى واقع است و يكى از درياچه‌هاى ثلاثه است كه نسبة بهم نزديك ميباشند و از سطح دريا ارتفاع زياد دارند ، يكى از آنها درياچهء وان است كه در خاك تركيّه و ديگرى گوگچه در ارمنستان روس و سيمى كه در خاك ايران است درياچهء رضائيه و از همه مهمتر است . ارتفاع آن از سطح دريا چهار هزار و صد پا و طول آن از شمال بجنوب هشتاد ميل و عرضش از مغرب بمشرق بيست ميل است . جزائر چند در آن واقع و از جهت شورى معروف و حتى از بحر الميّت نيز شورتر مىباشد . شهر رضائيه كه تقريبا دوازده ميل در مغرب آن درياچه است . از قرار معروف مولد زردشت پيغمبر بزرگ قديم ايران بوده است . درياچه‌هاى ديگر ايران يكى درياى مهالو است كه خالى از اهميت نيست و در جنوب شرقى شيراز واقع است . در سمت شمال شرقى شيراز درياى نيريز است كه شكل غريبى دارد و بواسطهء يك پيش‌آمدگى خاكى تقريبا منقسم به دو قسمت مىشود . تمام اين درياچه‌ها بسيار شور و كم‌عمق ميباشند . اما درياچهء معروف هامون سيستان آبش از برفهاى سرچشمهء هلمند و توابع آنست و بنابرين در فصول سال كم و زياد مىشود ، مثلا در ايام زمستان بعضى اوقات تمام سطح آن خشك و خالى است اما بيشتر اوقات فىالجمله آبى دارد و همين كه موقع طغيان رودخانه رسيد آب زياد مىشود تا جائى كه به نظر ميآيد كه تمام آن ولايت مستغرق خواهد شد . در سالهائيكه طغيان آب زياد است اضافهء آب از نهر عريضيكه شلا نام دارد وارد « گودزره » مىشود و گود مزبور اگر از روى عرض و طول كه صد ميل در سى ميل است قياس شود بايد در قديم الايام محل ورود تمام آبهاى هلمند بوده باشد . در بهار سنه 1911 عرض شلا دويست يا رد و عمق آن سى پا بود و تقريبا ساعتى چهار ميل سرعت جريان داشت و اين مقدار ، آب مهمى محسوب مىشود . يكى ديگر از اين هامون‌ها جازموريان نام دارد و از اتصال آب رودخانه‌هاى بمپور و هليل تشكيل يافته است . خليج فارس سواحل جنوبى و جنوب غربى ايران مجاور خليج فارس است و درياى نامبرده كه محصور در خاك مىباشد هفتصد ميل طول دارد