سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

654

تاريخ ايران ( فارسى )

قيصر كه در جلوى وى روى يكزانو افتاده دستهايش به طرف شاه دراز است و صورتش مخصوصا مينمايد كه از شاه طلب ترحم مىكند . والرين نيز تاج گلى بر سر نهاده و اين دو اسير هردو حلقهء آهنى به پاى آنها است . سه تا از صفحه‌هاى ديگر جنگجوى سوارهء باجرئتى را نشان ميدهد . مجلس هفتم و آن سپردن حلقهء معاهده يا واگذارى مقام سلطنت است به اردشير پاپكان بدست هورمزد رب النوع و اين نقش كه تصور ميكنند قديمترين حجارى ايران مىباشد قدرى خشن و ناهنجار است و نيز صورت اسبهاى خدا و شاه كه يكدست را بلند كرده و سرهاشان بهم متصل است نسبت بسواران خودشان به كلى بىتناسب مىباشد . صورت جانب راست ناظر ، صورت خدا و رب النوع است كه عصاى سلطنتى را بدست اردشير مىسپارد ، مؤسس سلسلهء ساسانى يكنفر دشمن را كه روى زمين خوابيده است دارد لگدمال مىكند و آن محتمل است اردوان آخرين پادشاه پارتيها باشد . مجلس شكار خسرو پرويز اينك ما قلم را به طرف طاق بستان معروف واقعهء در نزديك كرمانشاه كه يادگار خسروپرويز است معطوف ميداريم ، اين بناى يادگارى مركب مىباشد از دو طاق عميق كه در سطح كوه بريده شده است ، اكثر ارتفاع آن سى پا و عمق بيست و دو پا مىباشد ، روى سطح صخره‌سنگ وسط طاق به شكل هلالى قرار دارد و در پشت بغل‌هاى طاق دو فرشتهء بال‌دار فتح حجارى شده‌اند كه آن تصور ميرود بدست صنعت‌گران يونانى صورت گرفته است . همچنين تزئينات اطراف غار هم به نظر ميرسد كه از هنروران يونانى باشد . اشكال قسمت داخلى ديواره به دو قسمت منقسم مىشود . قسمت بالا و قسمت پائين . در قسمت بالا خسرو پرويز است كه تاج گلى از دست دو نفر از حاميان خود ميگيرد و اما در طرف پائين باز شكل شاه ديده مىشود كه بر شبديز سوار مىباشد . در طرفين طاق از دو رقم اشكال و نقوش تزئين يافته كه در يكى شكار آهو است و در ديگر شكار گراز . در شكارگاه آهو چنين مينمايد كه شكار را بوسيلهء فيلان به طرف محوطه‌اى كه دور آن تورى كشيده شده است ميرانند . صورت شاه در چندين جاى اين سطحه خوب ظاهر و آشكار است كه در يك جا وارد مىشود و جاى