سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

653

تاريخ ايران ( فارسى )

اين حجاريها به پارتيها رواج داشته است و فقط در اين اواخر عقيدهء مزبور متروك و منسوخ گرديد . تعداد نقوش برجسته در نقش رستم هفت‌تاست كه چهارمين يا دستهء ميانى آن فوق العاده مهم و قابل توجه مىباشد چه آن اسارت و دستگيرى والرين امپراطور روم را در نظر ما مجسم ميدارد كه بزرگترين افتخار جنگى خاندان ساسانى بشمار ميآيد . كرزن شرحى محققانه درينباب نوشته كه بهتر اين ميدانم عين آن را در زير از نظر خوانندگان بگذرانم : اين سطحه داراى سى و پنج و نيم پا طول و شانزده پا عرض آن مىشود و اما ارتفاعش از زمين تا به پاى صورتهاى مزبور و آن در حدود 4 پا مىباشد . صورت ميانى كه اندازهء قامت آن بزرگتر از قامت انسانى مىباشد صورت شاپور است كه بر اسبى سوار و دو نفر رومى مقابل وى ايستاده اظهار اطاعت و انقياد مينمايند و آنها يكى قيصر اسير و ديگر سربادس « 1 » و يا ميريادس « 2 » يكنفر فرارى و پناهندهء انطاكى است كه شرح حالش بدرستى معلوم نيست و در اينجا او را فاتح به قصد تحقير و استهزاء به لباس ارغوانى « 3 » ملبس نموده است . پادشاه ساسانى با موهاى زياد دسته‌كرده‌اى است كه روى شانه‌اش ريخته و نيز تاج گلى بر سر گذاشته است كه بر بالاى آن چيز مدورى به شكل گلوله قرار دارد . ريش بلند و انبوه وى از زير ذقن بسته و گره زده شده است و گردن‌بندى از جواهر به گردن افكنده است . از قفاى او در هوا و نيز از غلاف شمشير و دم مفتولى اسب جنگى وى سربند يا موىبند خاصى معلق و آويزان است . اعضا از كمر به پائين در شلوار پهن و فراخى كه در آنزمان متداول بوده مستور و پوشيده است . دست چپش به قبضهء شمشير طويلى وصل است و دست راست را به طرف سريادس دراز كرده و مينمايد كه ميخواهد سدارس « 4 » يا حلقهء معاهده را بدست او بدهد ، سريادس هم در اين حال ايستاده دستهايش را به طرف شاه دراز كرده است . شاميان به لباس روميان ملبس ميباشند و همچنين

--> ( 1 ) - Cyriadis ( 2 ) - Myriadis ( 3 ) - لباس مزبور مخصوص امپراطورى روم بوده است ( مترجم ) . ( 4 ) - Cydaris