سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
618
تاريخ ايران ( فارسى )
نقصى كه داشت يعنى يك چشمش كور بود مطابق رسوم مشرقزمين قابل سلطنت نبوده است و لذا پيروان او تدبير انديشيده پسرش را بسلطنت برداشته و پدر را قرار دادند كه نايب السلطنهء او باشد . نوشيروان از اين توطئه واقف گرديده قبل از فوت وقت تمام برادران خود با اولاد ذكور آنها را با كمال بيرحمى بقتل رسانيد ، فقط پسر زامس كه نامش قباد بود از اين مهلكه جان دربرده و فرار كرد . اعدام مزدك و قتلعام پيروان او او سياست بيرحمانهاى را كه دربارهء برادرانش اتخاذ كرده بود دربارهء مزدك هم كه از قتلعام سابق جان دربرده بود عين آن سياست را مجرى داشت ، توضيح اينكه مزدك با يكصد هزار از پيروانش را رهسپار ديار نيستى ساخته و از اين اقدام هولناك او ، فرقهء مزبور به كلى محو و نابود گرديد . چند قرن بعد از آن ، نظام الملك در كتاب خود مينويسد كه اسمعيليان از نسل مزدك ميباشند . بهرحال مسعودى ميگويد اين پادشاه بعد از قتلعام مزدكيان به نوشيروان يعنى پادشاه جديد ملقب گرديد ، ليكن چيزى كه نزديك بعقل مىباشد اين است كه آن از « نوشك ربان » يعنى روح جاويد گرفته شده است . صلح با روم 533 ميلادى تعجب در اين است كه نوشيروان با اشتهارات زيادش در فتوحات و كارهاى نمايان لشكرى معذلك بعد از استقرار بر تخت سلطنت مايل شد با بيزانس صلح كند و محتمل است كه او خاطرش هنوز از انقلاب و آشوب داخلى آسوده نبود و اوضاع را مقتضى خصومت و جنگ با روم نميدانست . از آنطرف ژوستىنين هم ميخواست از بابت جنگ مشرق آزاد شده تمام قواى خود را به طرف ايتاليا و افريقا اعزام دارد و به تسخير آن قطعات بهپردازد و بنابرين طرفين حاضر به صلح شده و مواد آن به سهولت تنظيم و بالاخره جنگى كه در مدت سى سال دوام داشت روى شرايط زير ختم گرديد . ( 1 ) روم متعهد است كه مبلغ يازده هزار « 1 » پوند طلا براى حفاظت دربند و ساير دژهاى قفقاز بدولت ايران بهپردازد و دولت نامبرده هم بايد در اين نقاط پادگان
--> ( 1 ) - معادل پنج كرور تومان پول حاليهء ماست ( مترجم ) .