سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

588

تاريخ ايران ( فارسى )

آنان با دولت توسط يكنفر رئيس يا پيشواى مذهبى صورت ميگيرد كه از طرف آندولت معين مىشود . متعاقب صدور اين فرمان ، مجمع معروف سلوكيه بسال 410 ميلادى منعقد گرديد كه در آنجا با احكام و عقايد و اصول مجمع نيقيه « 1 » موافقت شده و همهء آنها تصويب گرديدند . بنا بعقيدهء ويگرام « 2 » در مجمع نيقيه كه در سال 325 ميلادى براى مبارزهء با اصول عقايد آريوس « 3 » منعقد گرديد از ايران « 4 » نماينده حاضر نشده بود . كشيش مشار اليه قائل شده بود كه « اب و ابن » در يك عرض نيستند بلكه بين آنها فرق و تفاوت است ، زيرا كه « اب » از ازل موجود بر خلاف « ابن » كه حادث و مخلوق ارادهء « اب » بوده است ، بعبارت ديگر پسر در سرشت مشابه با پدر بوده اما در يك عرض و داراى يك حقيقت نيستند و اين دو تعبير در زبان يونانى به دو كلمه‌اى ادا شده است كه فقط بوسيلهء حرف واحد ( Iota ) اختلاف كلى باهم پيدا ميكنند ولى اين تفاوت و اختلاف بزرگ ناشى از يكحرف تفرقه بين مسيحيان انداخته و دنياى مسيحيت را بهم زده دچار آشوب و اضطراب نمود . در مجمع نيقيه اتاناسيوس « 5 » كه زبدهء انجمن بود اختيار اين اصل را

--> ( 1 ) - ( Nicaea ) بايد دانست كه مجمع نيقيه اول مجمع عمومى بود كه براى رفع اختلاف بين كشيشان در باب حقيقت وجود حضرت عيسى بامر قسطنطين در شهر نيقيه منعقد گرديد و دويست و پنجاه نفر از خلفاى مسيحيان در آنجا حاضر شدند و كشيشهاى درجهء پست‌تر هم همراه ايشان بودند . بالاخره در اين مجمع پس از مباحثات راى آريوس را باطل دانسته اصولى براى مذهب اختيار نمودند و آن مبنى بر اين بود كه حقيقت اب و ابن يكى و در يك عرض ميباشند و قسطنطين اين راى را حتمى و براى عموم مسيحيان واجب القبول دانسته آريوس و اتباع او را تبعيد كرد و كتب او را سوزانيد . اقتباس از تاريخ مختصر دولت قديم روم تأليف ذكاء الملك ( مترجم ) . ( 2 ) - Wigram ( 3 ) - Arius ( 4 ) - « كليساى آشورى » صفحهء 75 ، جمس اسقف نصيبين رئيس مجمع مزبور بود ، ليكن نصيبين آنوقت جزو امپراطورى روم شمرده ميشد . « يكنفر يحيى نام ايران ذكر شده » ، ولى ممكن است كه لفظ پرشيا غلط خواندهء كلمهء پرهه ( Perha ) باشد ( مترجم ) . ( 5 ) - آتاناسيوس يا سنت آتاناز اسقف اسكندريه يكى از برجسته‌ترين مدافع مذهب مسيح بشمار ميايد ، اينمرد بزرگترين دشمن آرين‌ها بود . در شوراى نيقيه كه اصل تثليث تصديق و عقيدهء آريوس تكذيب شد اولين مقام را حائز گرديد و به اين مناسبت پنج دفعه بامر امپراطورهاى آرين تبعيد گشت ( مترجم ) .