سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

554

تاريخ ايران ( فارسى )

سستى افتاد . جانشين شاپور اول هرمز گرديد كه فرمانفرماى خراسان بوده است ولى پس از يكسال سلطنت درگذشت و جانشين وى برادرش وره‌ران « 1 » يا بهرام اول بوده كه از 272 تا 275 ميلادى سلطنت نموده است . بهرام ظاهرا سلطان بىكفايتى بوده است . چنان كه در موقعى كه اورليان امپراطور روم به زنوبيا حمله كرد بجاى اينكه كليهء قواى خود را بدفع روميها اعزام دارد و كشور تدمر را كه مانند سدى بين ايران و روم واقع شده بود از خطر نجات دهد بالعكس سياست مهلك نيمه‌اقدام را در پيش گرفته فقط قسمت مختصرى از قشون خود را بدان سمت فرستاد . كشور تدمر درنتيجهء اين غفلت و سوء سياست بدست روميها افتاد و تا اين اندازه نيز قناعت ننموده به تصور عدم رضايت روم براى جلوگيرى از خصومت و دشمنى وى سفيرى با تحف و هدايائى نفيس و گرانبها بدربار روم فرستاد ، از جمله جبهء ارغوانى رنگ بود كه در بافت و ساخت آن بقدرى مهارت به كار رفته و بدرجه‌اى ثروتمند و عالى بود كه جبهء ارغوانى امپراطور روم در مقابل آن عادى و معمولى به نظر ميآمد . در سال 275 اورليان پس از جشن پيروزى وى موقع را براى قشون‌كشى بايران مناسب ديده و بالاخره نيروى امپراطورى به حركت درآمد . او مردمان آلان را واداشت كه از سمت شمال داخل خاك ايران گردند و خود به طرف بيزانس رهسپار گرديد . در اينجا او حكم قتل عده‌اى از مأمورين و سران عاليرتبه را صادر نمود ، ولى حكم مزبور قبل از اجراء توسط يكنفر از منشيان خاص بسمع محكومين رسيده و آنان نيز براى نجات خودشان اورليان را بقتل رسانيدند . اين واقعه يكى از خوش‌بختيهاى شاهان ساسانى بود ، چه اگر اورليان بقتل نميرسيد محتمل است كه آنچه را فتح ميكرد ضميمهء امپراطورى خود مينمود . بهرحال بهرام نيز در همان سال مانند اورليان درگذشت . سلطنت و لشكركشى بهرام دوم 275 - 282 خوشبختانه وقايع سلطنت بهرام دوم كه بجاى پدر بر تخت نشست كاملا توسط مورخين ايران و قسمتى هم بواسطهء آثار حجارى و نقوش برجسته ضبط شده و باقيمانده است . او در به دو امر بطوريكه

--> ( 1 ) - Varahran .