سال 486 قبل از ميلاد شخصى موسوم به خبيش « 1 » بر ضد داريوش قيام كرد و مدعى شد كه از خانوادهء پسامتيكوس « 2 » است و به اين واسطه فتنهء مهمى برخاست و مدعى بسلطنت رسيد . وفات داريوش سال 485 پيش از ميلاد داريوش كه تا آخر عمر ببزرگ‌منشى و بلندهمتى باقى بود در صدد برآمد كه در آن‌واحد بخواباندن فتنهء مصر و تهيهء مهاجمهء سنگين‌ترى بيونان اقدام نمايد و واقعا اگر اين شاهنشاه پنج سال ديگر عمر كرده بود كار يونان زار بود ليكن در سال 485 قبل از ميلاد در سال سى و ششم سلطنت خود درگذشت . خصايل داريوش حقيقت اين است كه كشور ايران سعادتمند بود كه در يك عصر دو سلطان بزرگ داشته است . كوروش كبير جهانگير و مؤسس دولت ايران بود و داريوش كه او نيز مستحق لقب كبير است دائما با دشمنان و حريف‌هاى مبرم در زدوخورد بوده و از اين بالاتر آنكه كفايت و علم تنظيم و اداره داشته است . خصايل شخصى او بسيار عالى بود ، فراست و هوش و مروت و انصافى بكمال داشته چنان كه اعدا عدو او يعنى يونانيان نام او را باحترام ميبرده‌اند . بزرگان ايران كه دست تعدى ايشان بواسطهء اين پادشاه بسته شده بود او را از روى تحقير خرده‌فروش ميناميدند ، ليكن اين تحقير درواقع تجليل او محسوب مىشود و يقين است كه اگر قوهء اداره كردن و كفايت او در لشكركشى نبود دولت عظيم پارس چندين قرن دوام نميكرد و تا عهد داريوش سوم يعنى آن پادشاه جبانى كه از اسكندر كبير شكست خورد امتداد نمييافت . عدهء سلاطين بزرگى كه در ايران سلطنت كرده‌اند كم نيست ، ليكن چون اوضاع و كيفيات زمان را در تحت‌نظر درآوريم تصديق ميكنيم كه داريوش يكى از بزرگترين آن پادشاهان بوده و در ميان بزرگان تاريخى قوم آريانى در اعلى مراتب واقع است .

--> ( 1 ) - Khabbisha . ( 2 ) - Psammetichus .