سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
259
تاريخ ايران ( فارسى )
نبرد يونانيان با پارسيان ( فريز ، اقتباس از معبد آتنانيك در آتن ) فصل هفدهم دفع پارسيها از يونان پادشاهى بر فراز صخرهاى كه بر سالاميس دريازاد مينگرد نشسته بود هزاران ناو پائين آن صخره لنگر انداخته و انبوه مردمان در جنبوجوش بودند و اينهمه از آن او بود . وى سحرگاه ايشان را بشمرد ولى وقتى كه خورشيد غروب كرد آنان كجا بودند ؟ « بايرن » جلوس خشايارشا سال 485 قبل از ميلاد داريوش برحسب عادت پارسيان زوجات متعدده داشت كه از جملهء آنها دختر گبرياس بوده و گبرياس يكى از رفقاى داريوش بود كه در توطئه و حملهء بر گوماتاى غاصب با او شركت كرده بود . از اين زن سه فرزند داشت كه ارشد آنها مدتى وارث تخت و تاج محسوب ميشد و آرتابازان « 1 » نام داشت ، ليكن زوجهء ديگر بنام اتوسا « 2 » كه دختر كوروش بود سمت تقدم يافته در مزاج شاهنشاه پير چنان نفوذ يافت كه چون هنگام مرگ دررسيد پسر آن زن را كه خشايارشا نام داشت و يونانيها كزركسس خواندهاند جانشين خود قرار داد و بلامنازع بر تخت سلطنت جلوس كرد . اين پادشاه جديد كه در كتاب استرتورات بنام اخشوروش مذكور شده بحسن صورت و تناسب اندام معروف ، ليكن راحتطلب
--> ( 1 ) - Artabazanes . ( 2 ) - Atossa .