سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

109

تاريخ ايران ( فارسى )

از كنار دجله در بين النهرين سرازير گرديده و اگرچه در بابل كلدانيها كه هنوز به طرف شمال در حركت بودند با ايشان مقابل شدند و همچنين طائفه سوتى كه سابقا جزو معظمى از آن كشور را اشغال و با خود آراميان از حيث نژاد قرابت داشتند بجلوگيرى ايشان پرداختند معهذا از آن ببعد طوائف نامبرده اهميتى پيدا كرده و منشأ آثار گرديدند . آنها ظاهرا در آشور تمام كشور را متصرف شدند و همين هجوم و مهاجرت بود كه دولت قديم آشور را خاتمه داد ولى كيفيت انقراض آندولت بدرستى معلوم نيست و مسئلهء قابل‌توجه اين است كه در 1200 قبل از ميلاد آراميان دمشق و حلب و ساير كشورهاى سوريه را جزء متصرفات خود قرار داده تجارت مهمى تشكيل دادند و در 1000 قبل از ميلاد الف‌بائى را كه از فينيقىها گرفته بودند در تحريرات خود به كار بردند و تجارت و خط آنها در طول و عرض شرق نزديك و ميانه ، تأثيراتى بخشيده و متدرجا ولى مسلما خطوط آنها جانشين خطوط ميخى گرديد . دولت ميانى آشورى از سال 900 تا سال 745 قبل از ميلاد تقريبا وقتى كه آشور مجددا قوت يافت ابتدا طوائف آراميان را مطيع خود كرد و بعد از آن بهر جانب فعاليت جنگى عجيبى ظاهر ساخت و از سرچشمهء دجله گرفته تا نهر الكلب واقع در نزديكى بيروت معرض تاخت‌وتاز لشكريان آندولت گرديده و حجاريهاى آشورى در نهر الكلب موجود است و به نظر مسافرين ميرسد . در اين دوره سلطنت ادداد نيرارى دوم از سال 911 تا 890 پيش از ميلاد اهميت مخصوص دارد زيراكه از سال 893 پيش از ميلاد وقايع مرتبا مضبوط است و بقول مسيو هال تاريخ با سنوات صحيح شروع مىشود . بنابراين وقتى كه آن پادشاه از جدّ خود تيگلات پيلسر سوم ذكر مىكند ميدانيم كه نامبرده معاصر سليمان و شيشاك بوده است . بزرگترين پادشاه جهانگير اين سلسله آشورنات سيرپال است ( سال 884 تا 860 قبل از ميلاد ) كه دولت را بحدود سلطنت تيگلات پيلسر اول رسانيد و نام بلند او بواسطه بيرحمى و سبعيت كه نسبت باسراى جنگى نشان داد لكه‌دار شد چه تمام آنها را از كوچك و بزرگ و زن و مرد همه را بميخ چوبى بسته و زنده سوزانيده است . پسر