احمد مجد الاسلام كرمانى

267

تاريخ انحطاط مجلس ( فارسى )

ارشاد است مثل اوامر و نواهى اطباء درباره مرض و نكته‌اش هم واضح است و هركس ميفهمد كه چون امور معاشيه مربوط بوظايف نبوت نيست فرمايشات انبياء را فقط از راه نصيحت و خيرخواهى و ارشاد و هدايت بايد پذيرفت اما چون امور معاديه مخصوصا از وظايف اوليه بلكه اولين وظيفه آنها است لهذا هرچه در آن موارد بفرمايند حتما حكم تكليفى شمرده مىشود و از همين جهت هر مكلفى ميتواند در خصوص اوامر ارشاديه تحقيق و تفتيش و مطالبه برهان وجهت بنمايد اما در امور معاديه و احكام وضعيه تكليف هر فردى از افراد مكلفين اين است كه بفرمايش شارع تعمدا اطاعت نمايد و ابدا نميتواند جهت از او بپرسد . اما نسبت بامور معاشيه و عاديه هرچه بفرمايند از قبيل فرمايش يك نفر حكيم عاقل بلكه اولين عاقل است كه با ملاحظه نفع و ضرر طبايع اشياء و خير و شر حقايق عادات براى آسايش و از راه خيرخواهى درباره امت خودش فرمايش ميفرمايد بدون آنكه منتظر نزول جبرائيل و صدور وحى باشد . اينكه نسبت به احكام تكليفى و ارشادى كه بطور وضوح تفاوت آنها را نگاشتيم اما نسبت بامور يا احكام تاسيس و فرق آنها با احكام اعضائيه اگرچه مثل مبحث سابق است و براى ارباب بصيرت و اطلاع محتاج بتوضيحات نيست ولى چون ما اين كتاب را براى عامه ملت مىنويسيم و از ميان اين ملت اقلا نه عشر عامى صرف و جاهل بسيط هستند لهذا ناچارم در هر مبحث كه پيش ميآيد كمال اهتمام را در توضيح و تشريح آن مبحث بنمايم تا راه عذر آنها و عذر دشمنان دين و آئين يعنى مستبدين به كلى بسته شود . [ اقسام حكم ] احكامى كه پيغمبر آخر الزمان عليه صلوات اللّه الملك المنان در ميان امت خود منتشر فرموده است بر دو قسم است :