احمد مجد الاسلام كرمانى
239
تاريخ انحطاط مجلس ( فارسى )
اداره ميشد ولى از حق نميتوان گذشت با وجود شاه مرحوم و آن عده از تركها نه اتابك اول و ثانى نه امين الدوله بلكه نه بيسمارك نه تمام عقلاى عالم و وزراى مسلم از عهده كار كردن برنمىآمدند و عجبتر آنكه اين پادشاه با آن اخلاق متضاد خودش سختترين سلاطين قاجاريه بود چه در ايام حيات هميشه مشغول عيش بود و بعد از مرگ هم بواسطه امضاى فرمان مشروطيت ملقب بعادل و اعظم و كبير و غيره شد ، رحمت اللّه عليه . خرابى ماليه چنان كه سابقا اشاره كرديم ، يكى از مختصات مجلس شوراى ملى اصلاح امور ماليه و تسويه جمع و خرج آن بود بلكه از فحوى آنچه نگاشته آمد معلوم شد كه جهت عمده تمكين شاه مرحوم و سكوت دربار بهادر صدور فرمان مشروطيت همانا خرابى اداره ماليه بود و الا به اين زودى هم تمكين نميكردند و همانقسم كه انعقاد مجلس بواسطه خرابى و پريشانى اداره ماليه شد انهدام مجلس و انحطاط مشروطيت بواسطه اعمال غير قانونى كمسيون ماليه مجلس شد ، گويا مقدر شده بود كه از همان دستى كه نعمت آزادى بايران مرحمت شد با همان دست هم سلب آن نعمت شود . مذاكرات مجلس اول در اوائل انعقاد مجلس ، تا چندى اغلب مذاكرات مجلس راجع بانتظام قصابخانه و خبازخانه و ساير مسائل جزئيه بود كه ابدا وظيفه مجلس نبود ، در آن مواد جزئيه بحث نمايند و بيشتر اوقات مجلس صرف وضع قوانين داخلى مجلس ميشد و يا مراسلات ولايات را راجع بمسائل انتخابات قرائت ميكردند و يا تظلمات متظلمين را كه بتوسط تلگرافات و عريضجات بمجلس تقديم ميشد مى خواندند و براى صدراعظم ميفرستادند و نه تنها بوظيفه خود ناآشنا و عمل نميكردند