احمد مجد الاسلام كرمانى
236
تاريخ انحطاط مجلس ( فارسى )
عين الدوله و رفتن او بفريمان كه اصول تمام اين وقايع را در دو مجلد سابق نگاشتهايم و چون عين الدوله از عاقبت كار خود مستحضر بود و ميدانست عاقبت با نهايت ذلت از مسند صدارت خارج خواهد شد لهذا در آن سال تمام ماليه ايران را بشخصه از حكام گرفته و دينارى بارباب حقوق نداد ، بلكه دينارى در صندوق باقى نگذاشت و مبلغى هم در پاريس از تجار و بانكهاى خارجه قرض كرد . در سفر فرنگ آنچه عين الدوله تهيه نموده در اندك زمانى بىجا بخشش و بىعقل معاش شاه تمام نموده در ثانى محتاج پول شدند و به عين الدوله فشار آوردند او نيز به حكم اضطرار از يك كمپانى كه صاحب كارخانه اسلحهسازى بود ده كرور قرض كرد به اين شرط كه نصف نقد بدهد و نصف اسلحه . معلوم است اين كمپانى بچنين دولت بىاعتبارى فقط به اين ملاحظه ده كرور ميدهد كه اسلحه منسوخه قديمه كه در انبارها مانده و در فرنگ به قيمت آهن نمىخرند بمقام فروش برساند آن هم باعلى القيم . اين گندهكارى تا چندى مكتوم ماند عين الدوله افتخار ميكرد كه بيكصد هزار تومان شاه را بفرنگ برده و مراجعت داده خلاصه تمام اين پنج كرور صرف لهو و لعب گرديده و اگر اسبابى خريدند اسباب نيز اسباببازى بود و ليكن از انصاف نبايد گذشت پنجاه هزار تومان از اين پول به مصرف يك مطبعه عالى رسيد كه اكنون در تهران بمطبعه شاهنشاهى معروف است ليكن اسباب و لوازم آن را خيلى دزديدهاند و ناقص كردهاند . بسيارى از مالالاجارههاى امتيازات را دو سه ساله پيش گرفت و قريب شانزده كرور از هرجهت براى خودش ذخيره نمود و دولت را مقروض ارباب حقوق گذاشت ، اين بود كه دوره صدارت او امور ماليه ايران را خرابتر از سابق كرد