احمد مجد الاسلام كرمانى
148
تاريخ انحطاط مجلس ( فارسى )
و بمشروطيت قناعت نداشتند و ميگفتند حتما بايد آنچه در فرانسه واقع شده در در ايران هم واقع شود بعد از واقعه 23 همانها نوشته تمام ميكردند كه ما مشروطه نميخواهيم و مشروطه براى ملت ايران سم قاتل است . بارى از اينكه در اين جمله معترضه قدرى بسط دادم معذرت ميخواهم و متوسل بقول روضهخوانها ميشويم كه ( الكلام يجر الكلام ) حالا برميگرديم باصل مقصود و رشته از دست رفته را بدست آورده و ميگوئيم : نخستين قرض كه به گردن دولت ايران ماند همانا قرضه رژى است كه بعد از آنكه فرمان پادشاهى بر فسخ امتياز او صادر شد مقرر گرديد تمام خسارات او از جمله عجايب عالم است و اى كاش بدست ما ميآمد تا عينا در اين كتاب درج كنيم اول تقديمات شاه و وزرا و شاهزادگان نوشته بودند و معلوم ميشد كه آنكه از همه كمتر فايده برده خود شاه بوده است ، بعد از آن تقديمات بساير رجال دربار و مواجب اجزاء تا آن تاريخ و لباسهاى آنها و اجاره محلها و ادارات و انبارها براى ضبط تنباكو كرايه و مخارج مدير و رئيس و دفتردار و ساير اعضائيكه از لندن آورده بودند ، يا از مركز به اطراف فرستاده بودند ، و قيمت آنچه تنباكوى موجودى در تمام ايران بوده و خريدهاند و قيمت كاغذ و پاكت كه بآدرس كمپانى طبع شده و آنچه در تمام شهرهاى ايران بحكام و محترمين رشوه دادهاند و و و تمام آنها را از روزيكه داده بودند تا تاريخى كه پول آنها را پس بدهند ، با فرع حساب كرده و از دولت مطالبه كردند ، دولت ايران يعنى ناصر الدين شاه مرحوم بدون اينكه در مقام تحقيق برآيد كه آيا تمام آنها صحيح است يا نيست تمام را ناچار برعهده گرفت . اولين قرضه از بانك شاهى چون چنين پولى نداشتند ناچار از بانك شاهنشاهى قرض كردند و بكمپانى