احمد مجد الاسلام كرمانى
147
تاريخ انحطاط مجلس ( فارسى )
آنها ، محترم و مصون از تعرض حكومت داخلى است و شايد يك ثلث از مردم ايران يكوقتى باسم معاونين و حاميان تجارت داخل در حوزه تبعيت و مشمول حمايت انگليس شوند و رفتهرفته اسم روسها را هم مردم فراموش نمايند و زحمات چندين ساله آنها بهدر رود ، اين بود كه جدا بر ضد آن كمپانى اقدام كردند و مبالغ كليه كه باختلاف از يك كرور تومان الى سى صد هزار تومان گفتهاند در سر اين كار خرج كردهاند و ملك التجار كه از قديم خود را به آنها بسته بود براى انجام مقاصد آنها اقدام به اين امر نمود و در واقع پشتش بحمايت روسها گرم بود و اول كسى كه در طهران از حكم شرع اطاعت كرد و استعمال تنباكو و توتون را موقوف نمود سفارت روس بود كه به مجرد انتشار حكم حرمت آنچه قليان در قهوهخانه سفارت بود تمام را شكستند و به تمام اجزاء سفارت حتى قراولهاى دم در سفارش كردند كه سيگار و چپق نكشند و يكى دو نفر كه گاهى سيگار كشيده بودند از سفارت چوب مفصلى خوردند و اخراج شدند و همان قوه بود كه جلو عيظ و غضب شاه را بست و مانع شد از اينكه در جلو اقدامات مردم اظهار شدت و سختى نمايد و مسلما اگر آنها مانع نشده بودند هرگز شاه مرحوم با آن استبداد ذاتى و عادى . بميل مردم تمكين نميكرد گرچه ده هزار نفر هم در ميانه كشته شوند و به همين دليل بعد از آن در هيچ امرى ملت بر خلاف دولت حركت نكرد چرا كه محرك نداشتند و از اينجا معلوم مىشود كه مشروطهخواهى ايرانيان هم بموجب اشاره و تعليمات دولت انگليس بوده و چون انگليسها بملاحظه معاهده ساكت شدند ، نه تنها گلوله توپ مجلس را بهم شكست بلكه از آنهمه مشروطهخواه صدائى بلند نشد و اگر صدائى دادند و نفسى كشيدند بر ضد مشروطيت بود و چنان كه نگاشته شده همان اشخاصى كه در مجامع و منابر قتل شاه را ميخواستند