نتواند از آن حدود معلومه تجاوز نمايد و اين مطلب را رسما به تمام مردم جاهل اعلان نمايند ، البته مردم جاهل بىاطلاع بواسطه عدم بصيرت گرفتار سوء تعبير و تفسير شده و از حدود معلومه هم تجاوز نموده حقوق ديگران را ابطال و در اداى مطالبات مشروعه بزرگان و حاكمين اهمال مينمايند و خيال ميكنند آزادى يعنى خوردن مال مردم ، آزادى يعنى خارج شدن از دوائر شريعت ، آزادى يعنى ارتكاب تمام محرمات ، آزادى يعنى سلب تمام قدرتهاى شرعيه و عرفيه و نسخ تمام تكاليف ملكى و ملى و تا به اين مردم جاهل حالى كنند كه آزادى به اين معانى نيست ، بلكه آزادى عين قيود است و متابعت حدود البته طولى خواهد كشيد و ابتداء زمان لازم دارد ، تا بتدريج چشم و گوش مردم باز شود و حقيقت از مجاز ممتاز گردد و كم‌كم مردم تحصيل كنند و طبقه محصلين روى كار بيايند و آن هم در كمتر از سىسال ممكن نخواهد شد ، مگر با يك قوه قهريه كه ما از داشتن آن كمال معذرت را داريم ، بلكه خيلى هم خجلت داريم كه بعد از غروب آفتاب نادرى ديگر چنين قوهء در ايران وجود نداشته و آخرين شعاعش در پاى قلعه شوشه يا شيشه به خاك هلاك سپرده شد ، بهرحال وقوع حوادث علاج‌ناپذير اطراف و اكناف با عدم لياقت وزرا در موقع آنها با خيالات حاجى ملك منتهى مساعدت را داشت . لازم نيست در اين موقع تمام آن حوادث را بشمارم و اقدامات جناب حاجى ملك را مفصلا بنگارم چرا كه در جلد دوم به اندازه لزوم شرح داده‌ام و تكرار آن نمىپردازم بلى همينقدر در اين مورد لازم بود كه در ضمن جهات واقعيه انحطاط مجلس اين يك جهت را هم كه تقريبا از جهات عمده بود بشمارم و قبل از اينكه بساير جهات بپردازم لازم است يك نكته مهم را تشريح كنم كه رفع خيلى از شبهات را ضامن خواهد بود و گمان ندارم كسى ديگر بتوضيح اين نكته موفق