قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
5010
تاريخ الفي ( فارسى )
شاهرخ سلطان آورد . آن حضرت او را رعايت كرده نزد پدرش فرستاد و پيغام كرد كه « ولايت استرآباد به دستور زمان صاحبقران تعلق به او دارد . مىبايد كه از روى خاطر جمعى نزد ما آيد . » و خبر رسيد كه قوم قراتاتار از سمرقند گريخته به رأس الحد خراسان آمدهاند . « 1 » و حضرت شاهرخى ، امير سيد خواجه و امير شاه ملك و امير جهان ملك را به ايلغار فرستاد كه ايشان رسيده جمعى را مقيد به درگاه آوردند و رايات به جانب دار السلطنهء هرات معاودت فرمود . « 2 » و از شاه قطب الدين ، حاكم سيستان خبر آمد كه شاهان فراه « 3 » ياغى شدهاند . امير حسين جاندار به دفع ايشان نامزد شده ، و آن خدمت به موجب دلخواه به تقديم رسيد و مخالفان گرفتار شده به ياسا رسيدند . و به موجب فرموده ميرزا الغ بيگ و امير شاه ملك به اندخود و شبرغان رفته صد سوار به رسم زبانگيرى به آن طرف آب جيحون فرستاد و سواران عيسى و خضر خواجه را گرفته بازآمدند . و ميرزا الغ بيك ، خضر خواجه را به خراسان و عيسى را به بلخ فرستاد . و امير شاه ملك بر آب جيحون پل بست و ميرزا خليل سلطان به لب آب آمده قراولان او از پل گذشتند و با نوكران امير شاه ملك جنگ كرده دولت خواجه قرابت امير شاه ملك به قتل آمد . و از طرفين ايلچيان آمدوشد نموده صلح شد . و ميرزا خليل سلطان به سمرقند مراجعت نمود . و ميرزا پير محمد جهانگير از بلخ امير شاه ملك را طلب نموده به بلخ رفت . ميرزا پير محمد از خليل سلطان شكايت بسيار نمود و ايلچى نزد ميرزا خليل سلطان فرستاد كه « صاحبقران كدام وقت اين ولايت را به شما داده بود ؟ » خليل سلطان گفت كه « خداى تعالى به من داده است . » و ميرزا پير محمد از اين جواب برآشفت و به جنگ سوار شد . و امير شاه ملك و ميرزا الغ بيگ با او اتفاق نمودند و ميرزا خليل متوجه آنها گرديد . و در نسف جنگ شد . « 4 » ميرزا خليل ظفر يافت و اموال بسيار به دست سمرقنديان درآمده توانگر شدند و خليل سلطان او را با جميع گرفتاران به حرمت و عزت رخصت به هرات نمود . در اين وقت امير [ قنا ] شيرين « 5 » كه ميرزا شاهرخ او را نزد خليل سلطان فرستاده بود ، با نوكر او « 6 » در اين
--> ( 1 ) . زبدة التواريخ : « در خلال اين احوال از جانب ماخان [ قريهاى از مضافات مرو - حافظ ابرو ، هرات ، ص 29 ] از پيش امير چركس بن تومان قاصدى رسيد و . . . » ( 2 ) . هفتم جمادى الأول سال هشتصد و هشت . ( 3 ) . مراد از شاهان فراه ، عليشاه و غياث الدين ، پسران شاه جلال الدين بودند . امروزه فراه در شرق بيرجند قرار دارد . ( 4 ) . دوم رمضان سال هشتصد و هشت . ( 5 ) . نسخ : سرين . افزوده از زبدة التواريخ حافظ ابرو . ( 6 ) . نوكر اميرزاده خليل سلطان بهادر .