قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

4516

تاريخ الفي ( فارسى )

و حال ملك اشرف آنكه چون از شيراز برگشت ، لشكريانش را كه پريشان بودند رخصت تاراج داد . امير مبارز الدين اين خبر شنيده از كرمان به يزد آمد . ملك اشرف به راه نايين روان شد و شاه سلطان كه خواهرزاده و داماد جناب مبارزى بود ، بنابراين پيشتر از اشرف درآمد . ملك اشرف قلعه را محاصره كرد . چون فتح ميسر نشد ، نواحى آن ولايت را تاراج كرده به سلطانيه رفت . ياغى باستى در سلطانيه به او ملحق شد . هر دو بالاتفاق چون از شيخ حسن كوچك ملاحظه داشتند ، به بغداد نزد شيخ حسن بزرگ رفتند و حرمت بسيار يافتند . و جمعى از امراى اويرات از امير حسن كوچك برگشته به حسن بزرگ پيوستند ، و حسن كوچك باقى امراى اويرات را به قتل آورد ؛ و امير شيخ حسن بزرگ به قصبه ولايت كرمان از راه كردستان روان شد . و شيخ حسن كوچك باز نقشى تازه بر آب زد و چند كس را فرستاد كه به وسيله و واسطه به عرض شيخ حسن بزرگ رسانيدند كه « شيخ حسن كوچك كس نزد ملك اشرف و ياغى باستى فرستاده كه از رفتن شما غرضى كه داشتم به فعل نيامد . اگر شما را فرصت قتل شيخ حسن بزرگ نمىشود ، اعلام كنيد كه چاره‌اى ديگر نموده شود . » امير شيخ حسن بزرگ متوهم شده در مقام گرفتن آن دو امير شده ، جان به يكباره بيرون بردند . لشكريان امير شيخ حسن بزرگ از عقب رفته به گردشان نرسيدند . امير شيخ حسن بزرگ بر كشته به بغداد رفت ؛ و ملك اشرف و ياغى باستى به هزار مشقّت تا شهر [ ابهر ] « 1 » رسيدند و شنيدند كه راى [ ملك ] بن امير ايسن قتلغ با احشام بسيار در آن نواحى يورت دارد . غافل بر سر او رفتند و او را به قتل آورده غنيمت بسيار به دست آوردند و منتظم احوال عازم اصفهان شدند . ابراهيم صواب كه از امير پير حسين بازمانده بود ، با غلبهء انبوه بر ايشان ملحق شد و مال بسيار از مالداران اصفهان گرفته ، لشكرى انبوه سرانجام كرد و آهنگ فارس نمود . و در راه ويرانى بسيار كردند ، چنان كه در شعب بوّان دو هزار كس از مردم آن ديار به غارى پناه بردند [ كه شايد از نوايب قهر خلاص يابند ] « 2 » و لشكريان اشرفى [ به درگاه آن غار آتشى برافروخت ] « 3 » و جميع آن بندگان خدا را هلاك كردند و كس نزد جناب مبارزى فرستادند و التماس اتفاق نمودند . او در جواب گفت كه « وقتى بنده با شما همراه مىشوم كه شمس الدين صاين قاضى كه از امير پير حسين برگشته و به شما پيوسته و هميشه با من دشمنى مىكند ، نزد من فرستيد . » ايشان به

--> ( 1 ) . جاى يك كلمه در هر سه نسخه بياض بود . از روى مطلع السعدين ( ص 182 ) اضافه شد . ( 2 ) . هر سه نسخه : [ كه تاراج نمايند ] . تصحيح بر اساس مطلع السعدين ( ص 183 ) انجام گرفت . ( 3 ) . هر سه نسخه : [ به كاه دود ] . تصحيح بر اساس مطلع السعدين ( ص 183 ) انجام گرفت .