قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

3463

تاريخ الفي ( فارسى )

طايفه‌اى را زنده اسير گرفت و پيش پدر فرستاد و كار به آن رسيد كه از ترس او فرنگان در آن تنگناىها راه نتوانستند رفت . ملك انگلتير با فوجى از سپاه خود بازگشته خود را به عقب سپاه خود رسانيد و ايشان را از دست ملك افضل خلاص كرده از آن تنگناىها گذرانيد و به موضعى ، كه به حيفا « 1 » مشهور است ، رسانيده در آنجا توقّف نمود . « 2 » و كسان را به عكّا فرستاده عوض آن جماعتى كه به دست ملك افضل كشته شده بودند [ 173 ب ] طايفه‌اى ديگر آورد . و بعد از آن از حيفا كوچ كرده رو به قيساريّه « 3 » رفت و در آنجا كسى از سپاه اسلام نمانده بود . به مجرّد رسيدن ، قيساريّه را متصرّف شد و از آنجا به ارسوف « 4 » رفت . و چون سپاه اسلام پيش از ايشان به ارسوف درآمده بودند ، جمعى را بازگردانيده بر سر راه فرنگان فرستادند . و ميانهء آن طايفه و فرنگان محاربه‌اى عظيم شد . در اين محاربه اوّلا مسلمانان غالب آمده فرنگان را ذره ذره به دريا رسانيدند . امّا چون سواران فرنگ ديدند كه از آن طرف درياست و از اين طرف سپاه اسلام و راه گريز غير از دريا جاى ديگر نيست ، بالضّروره قرار به مرگ خود داده به هيئت مجموعى بر سپاه اسلام حمله آوردند ، و مسلمانان طاقت مقاومت نياورده روى به گريز نهادند . و جمعى كثير از ايشان به قتل رسيد و بقيّة السّيف گريزان گريزان خود را به قلب سپاه ، كه صلاح الدّين در آنجا بود ، رسانيدند . فرنگان اگر همچنان تعاقب مىكردند ، از هول آن طايفه جميع سپاه صلاح الدّين هزيمت مىيافتند . امّا چون در اثناى گريختن بيشه‌اى پردرخت پيش‌آمد و جمعى از سواران اسلام خود را به آن بيشه درآوردند ، فرنگان را از مشاهدهء آن حالت گمان شد كه مسلمانان از روى مكر و فريب گريخته خود را به آن بيشه رسانيدند و جمعى ديگر به راه راست گريخته مىروند ، و غرض ايشان آن است كه اگر ما در عقب گريختگان برويم ، ايشان از پس درآمده دستبردى نمايند . بنابراين ، فرنگان حزم را كار فرموده عنان خود نگاه‌داشتند و از همان موضع بازگشتند . و در اين جنگ يك كنت بزرگ « 5 » از كنت‌هاى فرنگ « 6 » به قتل رسيد و از غلامان صلاح الدّين ، اياز دراز كه به شجاعت و مردانگى از ابناى روزگار امتياز تمام داشت ، كشته شد . و صلاح الدّين به رمله رفته ، امراى خود را طلبيد و در باب نگاه‌داشتن عسقلان از ايشان مصلحت طلبيد . امرا تمام مصلحت چنان ديدند كه « قلعهء عسقلان را خراب بايد كرد ، و الّا باز فرنگان آن را از دست ما مىگيرند و شوكت ايشان به جايى خواهد رسيد كه به‌هيچ‌وجه

--> ( 1 ) . متن : حنفا . حيفا شهرى و قلعه‌اى در نزديك يافا . ( 2 ) . به گزارش ابن اثير ، مسلمانان نيز در قيمون - كه قريه‌اى در آن نزديك بود - فرود آمدند . ( 3 ) . شهرى در ساحل شام ، از اعمال فلسطين و در نزديكى طبريه . ( 4 ) . شهرى بين قساريه و يافا . ( 5 ) . متن : كيد بزرگ . ( 6 ) . متن : كنود بزرگ .