قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
3434
تاريخ الفي ( فارسى )
نتوانستند يافت . آخر الأمر ، اكثر خود را در آب انداخته ، چندان فرنگى در آن معركه به قتل رسيد كه از حدّ حساب و شمار بيرون بود . و چون جماعتى به جانب صور گريختند ، از پيش سپاه اسلام را ديدند كه سر راه را مضبوط ساخته . فرنگان چون اين حالت را مشاهده كردند ، قرار بر مرگ خود داده بر ايشان حمله آوردند . ميانهء هردو طايفه در آن موضع محاربهاى عظيم روى نمود . آخر الأمر ، مركيس از اندرون شهر صور سپاه بسيار فرستاد . و چون ايشان از عقب سپاه اسلام برآمدند ، سپاه اسلام سر پل را گذاشته كناره كردند كه شايد كه آن جماعت نيز بيرون آمده به ايشان ملحق شوند تا جنگ را يك روى بيش نباشد . امّا اين فرنگان به مجرّد آنكه سر پل را خالى يافتند ، هجوم آورده از پل گذشتند و با آنها داخل مدينهء صور شدند . و صلاح الدّين باز جماعتى را در حوالى صور گذاشته خود به جانب قلعهء تبنين و عكّا رفت . چون صلاح الدّين به حدود قلعهء تبنين رسيد ، امراى صور معروض داشتند كه فرنگان صور باز شوخى مىكنند و از شهر بيرون مىآيند و هيمه و كاه به فراغت مىبرند ، و مردم از بسكه ايشان در جميع جوانب بسيارند ، مانع ايشان نمىتوانند شد . و چون اين خبر به صلاح الدّين رسيد ، كس به عكّا فرستاده حكم كرد كه سپاه آن بلد مستعد شده منتظر باشند كه هرگاه رايت نصرت آيات ما از آن حدود گذرد ، ايشان بىتوقّف همراهى توانند نمود . و به امراى صور نوشت كه « روز دوشنبه هشتم شهر جمادى الآخر « 1 » منتظر باشيد كه ما به آن حدود خواهيم رسيد . » القصّه روز موعود صلاح الدّين با سپاه انجم اشتباه خود را به نواحى صور رسانيده در جايى كه فرنگان جهت هيزم و كاه مىآمدند . جمعى را به كمين نگاهداشت و آن جماعت را كه هميشه در آنجا مىبودند فرمود كه « امروز شما سوار شده به جنگ ايشان رويد و نوعى كنيد كه با ايشان جنگ گريز كرده ايشان را از حوالى شهر و كشتىها بيرون آوريد تا ما يك بار بر ايشان حمله آورده اين مهم را بالكلّيه فيصل دهيم . » پس بنابراين قرارداد آن جماعت پيش رفتند . و فرنگان چون ايشان را ديدند كه مستعد جنگ شدهاند ، ايشان نيز مسلّح و مكمّل شده بيرون آمدند . بين الفريقين نايرهء جدال و قتال اشتعال يافت و آن جماعت بهواسطهء آنكه اسم گريختن بر ايشان گفته نشود ، مطلقا بر قرارداد صلاح الدّين عمل نكرده در جنگ ثباتقدم ورزيدند و بههيچوجه از جاى خود نمىجنبيدند . بنابراين ، آتش جنگ اشتعال يافت ؛ و آن جماعت را كه صلاح الدّين در كمين
--> ( 1 ) . متن : جمادى الأول . با توجّه به تاريخ كشته شدن متطوعه عرب و عجم در هشتم جمادى الأوّل ، تاريخ مذكور در متن اشتباه است . با رجوع به ابن اثير و العبر تصحيح شد .