قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

3405

تاريخ الفي ( فارسى )

بيت المقدّس - كه بطريق اعظم كه نزد ايشان حكم امام مفترض الطاعه داشت و جميع ملوك و حكّام ايشان او را اطاعت و انقياد مىنمودند ، داشت . و باليان بن بيزران ، ملوك صاحب رمله ، كه او نيز مرتبهء ملوك داشت نيز در بيت المقدّس بود ، و غير از بلدهء صور كه مركيس تاجر « 1 » او را متصرّف شده بود - نمانده . بنابراين ، در بيت المقدّس آن‌مقدار جمعيت فرنگ به‌هم رسيد كه غير از زنان و اطفال و خدم و حشم ، شصت هزار فرنگى كه داخل سپاه بودند در آنجا به قلم آمده بود . و چون صلاح الدّين خاطر از رهگذر بنادر شام و مصر مثل عسقلان فارغ گردانيد ، كس به مصر فرستاده ، امير لؤلؤ را كه به شجاعت و مردانگى امتياز داشت ، مير بحرى داده ، حكم فرمود كه تا چند كشتى جنگى استعداد كرده در حدود درياباره بوده باشد كه هرجا كه جهاز فرنگان كه از مغرب مىآمده باشد او را بگيرد و نگذارد كسى به مدد ايشان تواند آمد . و چون امير لؤلؤ به موجب فرموده عمل نمود و راه دريا را مضبوط ساخت ، صلاح الدّين از روى جمعيت خاطر عنان عزيمت به صوب استخلاص بيت المقدس كه مطلب اقصى او بود - كه از تاريخ سنهء چهارصد و نود و يك هجرى تا اين زمان « 2 » در دست فرنگ بود - منعطف داشت . امّا فرنگان با خود قرار داده بودند كه در باب حمايت بيت المقدّس آنچه مقدور و ممكن باشد سعى نمايند و تا جان و رمقى دارند در آن باب بكوشند . [ 158 ب ] چه ، اگر صلاح الدّين بر اين شهر استيلا يافت از فرنگان نام و نشان نخواهد گذاشت ، چه الحال فرنگان اين ساحل در اين‌جا با اهل و عيال متحصّن شده‌اند . القصّه چون در منتصف شهر رجب صلاح الدّين به حوالى بيت المقدّس رسيد ، ملاحظهء حصار و خندق او نمود . آن‌چنان متانت و استحكام داشت كه از هيچ طرف جاى جنگ انداختن نمىنمود ، آن‌مقدار فرنگى بر سر برج‌وباره مكمّل و مسلّح درآمده كه سپاه صلاح الدين از مشاهدهء آن بسيار انديشيدند ، و از كثرت خلايق آن‌چنان غوغا و شورى به سمع سپاه اسلام رسيد كه همه متحيّر و متعجّب ماندند و خود را نسبت به ايشان حكم قطره با دريا مىيافتند . باوجود اين حال ، صلاح الدّين در روز اوّل پيش از آمدن خود يكى از امراى بزرگ خود را با جمعى از سپاه فرستاده بود كه وضع آن شهر را ملاحظه نموده جاى فرود آمدن هر كسى را تعيين نمايد . اتفاقا به مجرّد رسيدن وى ، جمعى از شجعان فرنگ از قدس مستعد شده بيرون آمدند و

--> ( 1 ) . حاشيهء ق : پانصد و هفتاد و سه . كه هشتاد و دو سال در دست فرنگان بود بيت المقدّس . ( 2 ) . الكامل : مركيش . منظور « ماركى دومون فرا » و يا « ماركيز » است .