قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

3373

تاريخ الفي ( فارسى )

كس پيش يعقوب بن يوسف فرستاده حقيقت حال را به عرض او رسانيد . علىّ بن يونس به جزيرهء باشرا كه نزديك به مدينهء تونس بود آمده آن جزيره را محاصره نمود . اهالى آن جزيره از وى امان خواسته او را به جزيره درآوردند . و چون آن جماعت به جزيرهء باشرا درآمدند دست به نهب و غارت دراز كرده تمامى اموال و مواشى ، حتى جامه‌ها را از بدن ايشان كندند و مردم آن جزيره را برهنه و عريان گذاشتند . بنابراين ، اكثر اهالى آن جزيره جلاى وطن شده بعضى به مدينهء تونس و بعضى به مواضع ديگر رفتند . و چون سرما نزديك بود ، اكثر مردم آن جزيره هلاك شدند از سرما ، چنانچه از اهل جزيره در شهر تونس دوازده هزار كس از گرسنگى و سرما هلاك شدند ، على هذا القياس در باقى بلاد . القصّه ، چون يعقوب بن يوسف بر حقيقت حال اطّلاع يافت با بيست هزار سوار از موحّدين متوجّه ولايت افريقيه شد . و چون به‌واسطهء گرانى و خرابى ولايت قحط و گرانى به مرتبه‌اى بود كه عليق مراكب هم به‌هم نمىرسيد ، يعقوب بن يوسف آهسته‌آهسته مىآمد كه غلّه از عقب وى به مردم مىرسيده باشد . تا آنكه در اواخر سال آينده به مدينهء تونس - كه عبد الوهاب داشت - رسيد و از آنجا شش‌هزار سوار همراه برادرزادهء خود كرده بر سر علىّ بن اسحاق ملثمى فرستاد . و در آن‌وقت علىّ بن اسحاق در مدينهء قفصه مىبود . و چون هردو سپاه برابر يكديگر شدند ، جمعى از تركمانان شرق كه همراه برادر يعقوب بودند با تركمانان علىّ بن اسحاق همزبان شده از صف موحّدين برآمده به صف علىّ بن اسحاق پيوستند ، بنابراين ، وهنى عظيم در سپاه موحّدين پيدا شد و برادرزادهء يعقوب روى از معركه برتافته بيرون رفت ، و علىّ بن اسحاق ايشان را تعاقب كرده جمعى كثير را از سپاه ايشان به قتل رسانيد و بقيّة السّيف گريخته پيش يعقوب رفتند . و اين واقعه در ماه ربيع الأوّل سنهء ثلث و ثمانين و ستّمائه [ - 683 ] هجرى بود . و چون يعقوب بر اين حال اطّلاع يافت و در مقام تهيهء سپاه شده به تاريخ پانزدهم شهر رجب سال مذكور از مدينهء تونس برآمده متوجّه ملاثمه شد . در نواحى مدينهء قابس « 1 » هردو طايفه به‌هم رسيده نايرهء جدال و قتال ميانهء ايشان اشتعال گرفت . آخر الأمر ، نسيم فتح و ظفر بر پرچم علم يعقوب وزيد و اكثر سپاه علىّ بن اسحاق به قتل رسيدند و جمعى معدود روى به بريّهء آن ولايت نهادند و خود را از دست موحّدين خلاص كردند . و يعقوب مظفّر و منصور متوجّه مدينهء قابس شده ، آن شهر را به تصرّف خود درآورده و اهل و عيال قراقوش را از آن شهر برآورده به مراكش فرستاده . و از آنجا عنان عزيمت به صوب مدينهء قفصه - كه نيز در

--> ( 1 ) . شهرى بين طرابلس و سفاقس در سمت دريا . اين شهر در 3 منزلى طرابلس واقع است . - ياقوت ، معجم البلدان .