قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

2991

تاريخ الفي ( فارسى )

و از تاريخ حافظ ابرو چنين ظاهر مىشود كه مفارقت ملك داود بنابر بيمارى بود كه راشد را عارض شده بود . و بعد از كشته شدن راشد ، خلفاى عباسى از ترس برهان قاطع نزاريّه خود را از مردم پنهان كردند و خود را از اختلاط با مردم بازداشتند . و در بيست و ششم ماه جمادى الاوّل اين سال كيابزرگ اميد ، داعى مرگ را اجابت كرد . « 1 » كيا بزرگ اميد پيش از فوت به سه روز داعى حق را اجابت كردن ، پسر خود محمّد را ولىعهد گردانيد . « 2 » ذكر اسامى جماعتى كه بر دست فدويان كيابزرگ اميد به قتل رسيدند و ايشان دوازده نفر بودند بدين تفصيل : اوّل آمر بن مستعلى خليفهء علوى مصر كه بر دست هفت نفر رفيقان در سنهء اربع و عشرين و خمسمائه به قتل رسيد . دويم پسر اتابك ، والى دمشق ، كه هم در اين سال مذكور بر دست محمّد دهستانى كشته شد . سيّم صلاحى جمشيد ، كه اوّل داعى آن طايفه بود ، بعد از آن چون از آن طايفه برگشت ، بر دست ابو القاسم اندرانى در ماه جمادى الآخر سنهء پانصد و بيست و هفت هجرى به قتل رسيد . چهارم قاضى شرق و غرب ابو سعد هارون بود ، كه بر دست محمّد اندرانى و محمّد دامغانى در ماه شعبان سال مذكور به قتل رسيد . پنجم سيّد هاشم ، كه در طبرستان امام زيديان بود ، در ماه جمادى الآخر سال مذكور بر دست جمعى از فدويان كشته شد . ششم سيّد دولتشاه علوى ، رئيس اصفهان بود ، كه بر دست ابو عبد اللّه در ماه جمادى الاول سنهء پانصد و بيست و هشت به قتل رسيد . هفتم مختص كاشى « 3 » وزير سلطان سنجر بود كه در ماه ربيع الأوّل سال مذكور بر دست محمّد كربيح به قتل رسيد . « 4 » هشتم آقسنقر احمد يلى « 5 »

--> ( 1 ) . مدت حكومت كيابزرگ اميد بنا به تصريح و تأكيد مستوفى دولت چهارده سال و دو ماه و بيست روز است - حبيب السير ، جزء 4 از ج 2 ، ص 62 . جوينى اين مدت را به اشتباه بيست سال ذكر كرده است . - تاريخ جهانگشا ، ج 3 ، ص 216 . ( 2 ) . عطا ملك جوينى كه معتقد است با مرگ كيابزرگ اميد « دوزخ از حطب جثهء او گرم گشت » . انتخاب محمّد ، پسرش ، به جاى او را به فال بد مىگيرد و مىنويسد » . . . خاتمت و خيم پدرش بر قتل مسترشد بود ، فاتحهء مذمومهء او بر قتل پسر مسترشد ، الراشد باللّه بود . . . » . - تاريخ جهانگشا ، ج 3 ، ص 221 . ( 3 ) . معين الدّين نصير الدّوله مختص الملك ابو نصر احمد بن فضل بن محمود كاشى ، از اوايل عهد بركيارق در ديوان دولتى مصدر مشاغلى از نوع كتابت رسايل بود . مدّت وزارتش در زمان سلطان سنجر از 518 تا 521 هجرى بود . ( 4 ) . عماد كاتب تصريح بر اين دارد كه ابو القاسم درگزينى كه مدت‌ها بود در حسرت وزارت مرتكب هرنوع جنايت و خيانت در حق امرا و اعيان سلطان سنجر به سر مىبرد ، مقدمات قتل مختص را فراهم آورد . - خريدة القصر ، ص 146 . ( 5 ) . منسوب به احمد يل بن ابراهيم بن وهودان ، يكى از اعضاى متأخر دودمان روّاديان آذربايجان ( منقرض در 463 -