قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

2304

تاريخ الفي ( فارسى )

رحيم را نيز با نوكرانش غارت كردند . و چون اين خبر به طغرل بيگ رسيد فرمود تا ملك رحيم را در حبس نگاهداشته ، و طغيان تركمانان به جايى رسيد كه قريش بن بدران [ عقيلى ] صاحب موصل را ، كه پيش از اين واقعه به مدّتى مديد در سلك ملازمان طغرل بيگ انتظام يافته و در اردوى او مىبود ، نيز با تمامى اعراب و اكرادى كه همراه او بودند برهنه كردند ؛ چنانچه قريش بن بدران برهنه گريخته به خيمهء بدر بن مهلهل رفت . ايشان قاليچه‌اى « 1 » بالاى او انداختند و او را پنهان كردند . امّا چون اين خبر به طغرل بيگ رسيد ، در ساعت خلعتى نفيس از براى او فرستاده عذرخواهى نموده به منزل خود فرستاد . غرض كه ، تركمانان سلجوقيّه بىداد مىكردند و هر كه را به صورت مردم بغداد مىديدند اگر لطف مىكردند از سر كشتن او مىگذشتند . امّا نهب و غارت را هيچ قانع نبودند . و چون اندك هرج‌ومرج تركمانان تخفيف يافت خليفه كس پيش طغرل بيگ فرستاده پيغام داد كه : عجب از شما كه در اوّل حال بر خلاف آنچه اظهار مىفرمودند از تعظيم حرم دار الخلافه از ايشان به ظهور رسيد و ملك رحيم و اتباع او را ، كه به سخن ما پيش شما آمدند ، گرفتن نيز از مروّت نبود . به‌هرحال ، اگر به اطلاق « 2 » ايشان امر مىفرماييد اينجانب بسيار ممنون خواهد بود ، و الّا دانسته باشيد كه ما نيز از بغداد بيرون مىرويم تا شهر شما را بماند . طغرل بيگ در جواب خليفه پيغام داد كه : ما به خليفه همچنان اعتقادى كه داشتيم ، داريم ، امّا اين جماعت [ 272 الف ] اتراك و ديالمه در اين مدّت به سر خود گشته‌اند و نخوت حكومت در دماغ ايشان جاى گرفته تا ضابطى و مربّى [ اى ] ايشان را تربيت و ضبط ننمايد به صلاح نخواهند آمد . القصّه ، خليفه از جواب طغرل بيگ دانست كه صحبت روى ديگر دارد و مبالغه در اين باب اثرى نخواهد داشت . و طغرل بيگ بعد از گرفتن ملك رحيم و اتباعش درصدد تفحّص و تفتيش اموال أتراك و ديالمهء بغداد شده إقطاعات ايشان را به مردم خود سپرد و پيش نور الدّوله ، كه در حلّه بود ، كس فرستاد كه بساسيرى را از آن حدود اخراج نمايد . بساسيرى قبل از آن به جانب شام رفته بود و از قبل المستنصر باللّه ايالت رحبه يافته ؛ چنانچه قبل از اين قلمى شد . القصّه ، طغرل بيگ از ملك رحيم و اتباعش ، مال بسيار حاصل كرد و تركمانان در سواد عراق عرب منتشر شدند . اوّل چيزى كه از رسوم سلاطين ديالمه به سعى رئيس الرؤسا « 3 » كه در

--> ( 1 ) . م : زيوچه‌اى . ( 2 ) . إطلاق : آزاد كردن . - و . ( 3 ) . رئيس الرؤسا ابو عبد اللّه حسين بن علىّ بن ميكال غزنوى است . وى بعد از ابو القاسم علىّ بن عبد اللّه جوينى وزارت -