اهل دمشق را به قتل رسانيدند ، و شهر را آتش زدند . و چون اين محلّه بزرگ‌ترين محلّات دمشق بود بعد از همه به عمارت و آبادانى رسيد ، بنابراين ، مردم او را محلّه خراب گفتندى ، و اللّه اعلم بحقايق الأمور . القصّه ، رجار فرنگى لشكرى به جزيرهء جربه « 1 » فرستاد . اهالى آن جزيره آن‌مقدار كه قدرت داشتند جنگ كردند . آخر الأمر ، اكثر ايشان كشته شدند و فرنگان از اطراف و جوانب هجوم آورده مردم در مقام اطاعت و انقياد درآمدند و آن جزيره را تسليم رجار نمودند . و از جمله وقايع اين سال آنكه مستنصر باللّه بن هود كه حاكم بعضى از ولايات مغرب بود ، چون از مقاومت سليطين فرنگى ، صاحب طليطلهء « 2 » اندلس مغرب - كه هميشه بر ولايت مستنصر باللّه رفتى و رعاياى او را اسير گرفتى - عاجز آمد ، رسل و رسايل در ميان انداخته التماس صلح نمود . سليطين قبول اين معنى نموده امّا به شرط آنكه مستنصر باللّه قلعهء روطه « 3 » را ، كه مستحكم‌ترين قلاع ولايت اندلس بود و هيچ قلعه در متانت [ 55 الف ] و استحكام در آن ولايت با آن قلعه برابرى نداشت ، به سليطين تسليم نمايد . بندگان مستنصر باللّه چون طاقت مقاومت آن نداشت ، اين عار بر خود روا داشته قلعهء روطه را تسليم سليطين نمود و او را بر خود مسلّط گردانيد . و مدّت ده سال با يكديگر مصالحه نمودند و بدين‌واسطه مستنصر باللّه ميانهء حكّام و سلاطين اهل اسلام مغرب بدنام و بىاعتبار شد ؛ چه ، از اهالى اسلام هركه از دور و نزديك مىشنيد كه مستنصر باللّه قلعهء روطهء اندلس را به سليطين فرنگى داده او را نفرين مىكرد و او را دشمن مىداشت ؛ چراكه آن قلعه از ثغور اسلام بود و هركه بر وى مستولى بود ، بر تمام اهل اسلام آن ديار استيلا داشت . و از جمله وقايع اين سال آنكه ابن ردمير ، كه يكى از امراى عظيم الشأن فرنگ بود و در دين خود نهايت تعصّب مىورزيد و هميشه به اعتقاد خود از براى تحصيل ثواب آخرت به جنگ اهل اسلام مىآمد و در آن سعى و اهتمام بيشتر از جميع اهل آن كيش به‌جا مىآورد ، لشكرى انبوه جمع آورد ، بر سر شهر افراغه « 4 » - كه از بلاد شرقى اندلس مغرب است - آمد . در آن وقت امير [ يوسف بن ] « 5 » تاشقين بن علىّ بن يوسف بن تاشقين در شهر قرطبه بود . چون اين خبر به گوش او رسيد والى قرطبه زبير بن عمر ميمونى « 6 » را با دو هزار سوار به جنگ ابن

--> ( 1 ) . ش ، ق : خرابه . ظاهرا مؤلف به سبب خلط ميان جربه و خربه ، به توضيح دربارهء محله‌اى در شام پرداخته است ؛ چه جربه جزيره‌اى خوش آب و هوا و زيبا بوده و ارتباطى با خرابه ندارد . ( 2 ) . شهرى در اندلس در غرب مرز روم در نزديكى قرطبه - منبع پيشين . ( 3 ) . قلعه‌اى در نزديكى سر قسطه در وادى شلون - منبع پيشين . ( 4 ) . از اعمال و توابع مارده - منبع پيشين . ( 5 ) . الكامل ( 6 ) . الكامل : زبير بن عمرو لمتونى