ذكر وقايع سال پانصد و نوزده رحلت در اوايل اين سال امير - يحيى بن عزيز بن حماد ، صاحب شهر بجايه « 1 » ، بر سر مهديّه لشكرى فرستاد كه مهديّه را از دست حسن بن علىّ بن يحيى بن تميم بن معزّ بن باديس گرفته به حوزهء تصرّف خود آورد . منشأ لشكر فرستادن يحيى بر حسن آن بود كه حسن بن على يكى از امراى عرب را كه او را ابن ميمون گفتندى تربيت كرده [ 55 الف ] به جايى رسانيد كه بر تمام قبايل زيادتى مىنمود . بنابراين ، امراى عرب بر وى حسد بردند و فرزندان خود را نزد امير يحيى صاحب بجايه ، به گرو برده از وى التماس نمودند كه لشكرى همراه ايشان نمايد ، كه ايشان به انتقام زيادت‌هايى كه ابن ميمون بر آنها كرده ، مهديه را از دست حسن بن على بن تميم گرفته ، به ايشان سپارد . صاحب بجايه به طمع مهديّه ، كه دار السلطنهء مغرب بود ، ملتمس ايشان را قبول كرده مطرف بن حمدون را ، كه با وجود تبحّر در علوم شرعيه به مرتبهء امارت رسيده بود ، با لشكرى همراه ايشان كرده به جانب مهديه فرستاد . ايشان آمده مهديّه را برّا و بحرا محاصره نمودند . چند روز باهم جنگ مىكردند . مطرف بن حمدون با لذّات از كشتن مردم احتراز داشت ، بنابراين در اوايل جنگ ملاحظهء بسيار مىكرد و گمان آن داشت كه مهديه بىآنكه مردم كشته شوند - چون امراى صاحب مهديه همراه‌اند - گرفته خواهد شد . آخر الأمر چون ديد كه مردم هر روز از مهديه بيرون مىآيند و جنگ خصمانه مىكنند و مردم ايشان را خصمانه مىكشند و از آن امرا هيچ پروايى ندارند ، او نيز ناچار شد كه جنگ كند . بنابراين ، فرمود كه از طرف دريا و

--> ( 1 ) . شهرى در ساحل درياى ميان افريقيه و مغرب - ياقوت . معجم البلدان .